Thứ Sáu, 19 tháng 2, 2010

Năm Dần nói chuyện Cọp


Cập nhật lúc 2:06:03 AM - 16/02/2010

LTS: Khác với loạt bài phóng sự hiện thực của tác giả Trần Công Nhung, bài viết của ông Lê Thanh Sơn có thể được coi như một chuyện vui đầu năm, giúp quí độc giả giải trí đầu năm Canh Dần.


coph1.jpg


Hang thờ cọp.


Bài: Lê Thanh Sơn

Ảnh: Trần Công Nhung

Vài dòng giới thiệu

Thông thường, báo Xuân mỗi năm đều có những chuyện về con giáp của năm đó. Năm Tỵ nói chuyện rắn, năm Mão chuyện mèo, năm Dần chuyện cọp. Trên phim ảnh người ta hay nhắc đến cọp, sư tử, tê giác... ở các nước châu Phi. Thực ra dã thú ít nhiều, nước nào cũng có. Riêng cọp ở Việt Nam thì Khánh Hòa nổi tiếng từ lâu: “Cọp Khánh Hòa, ma Bình Thuận”.

Cọp nổi tiếng đến độ người ta lập miếu thờ : “Miếu ông cọp” trong xã Phước Đồng, sông Lô. Sông Lô hay Diamond Bay là khu du lịch lớn nhất nhì ở Khánh Hòa. Theo người dân địa phương cho biết, trước đây khu vực này có hai miếu, miếu ông Cọp và miếu Cậu. Khi phá núi, phóng đường xây dựng Diamond Bay, chủ nhân khu du lịch đã dời miếu ông Cọp về chung với miếu Cậu. Hiện nay miếu nằm trong khuôn viên khu lịch, ít ai biết. Khách qua đường chỉ thấy một tảng đá cao, trên có tượng Bồ Tát Quán Thế Âm, đó là miếu Cậu. Vào trong (phải xin phép, phải giải thích đủ điều, người gác mới cho chụp hình) mới thấy ngôi miếu nhỏ mới cất,. bên cạnh có hang đá thờ mấy tượng cọp. Để biết thêm nhiều chuyện vui về cọp, xin giới thiệu quí độc giả: “Năm Dần nói chuyện cọp” của một bạn văn trong nước: Anh Lê Thanh Sơn.


Trần Công Nhung


Trước khi đặt chân đến Nha Trang, tôi có tìm đọc một quyển địa phương chí. Theo nhà thơ Quách Tấn, ban đầu ông đặt tên tập sách này là “Nước non Khánh Hòa”, song sợ trùng tên với nơi này nơi khác và xét thấy: “Khánh Hòa có nhiều trầm hương nhất của các tỉnh miền Trung nên ông lấy tên sách: Xứ Trầm Hương”.

Trong Xứ Trầm Hương, nhà thơ Quách Tấn đã dành nhiều trang viết về cọp, về ma. Có lẽ thuở xa xưa ở Khánh Hòa cọp nhiều vô kể, “cọp ở Ổ Gà lại nhiều hơn các vùng sơn lâm trong tỉnh. Truyền rằng cọp kéo ra từng đoàn như đoàn bò”. Các cụ lão thành ở Đồng Nhơn, nhớ lại: “Những ngày hè, khi mặt trời sắp lặn xuống núi, bọn trẻ chúng tôi thường rủ nhau trèo lên cây me cổ thụ ở ven làng nhìn vào bìa rừng xem cọp. Một hôm có 2 con cọp đi qua, đùa giỡn vờn nhau rồi ra bờ rộc uống nước”.


coph2.jpg


Miếu ông Cọp.


Thuở Nha Trang – Khánh Hòa còn hoang sơ ‘núi liền núi, sông liền sông’ chưa có đô thị, phố xá đông đúc, cọp đi rông cả ngày lẫn đêm – gặp trâu, bò, heo, gà, vịt đều ‘xơi’ tất. Mùa Hè nắng, nóng cọp thường xuống biển, xuống sông bơi lội, bắt cá, bắt tôm ăn cho lạ miệng. Cọp rất khoái các món hải sản tươi sống. Ở khu rừng sát dưới chân núi Cù Hin (Nay là khu du lịch 4, 5 sao mang tên Diamond Bay). Cù Hin ngày ấy là một dãy rừng nguyên sinh ngập mặn – cây bần, cây đước dày đặc, rễ nó đan xen chằng chịt như mắc võng, cọp thường leo lên đó ngồi rình mồi. Gặp gió nồm hiu hiu, cọp ngủ quên, nước từ từ dâng lên, cua tôm kéo tới, trong đó có một con cua huỳnh đế, thấy hạ bộ của cọp lòng thòng dưới nước, giương càng sắc lẻm thiến đứt luôn. Đau như hoạn, cọp vùng vẫy, cào cấu, gầm thét rồi cắm đầu chạy một mạch lên rừng.


coph3.jpg


Phòng hội nghị của Diamond Bay.


Cũng tại nơi đây, có những đêm trăng, khi thủy triều rút xuống, cọp kéo từng đoàn ra bãi cát diễn hành. Thấy ốc tai tượng (Có con to như cái cối xay đá, nặng đến vài tạ) há miệng phục kích, nhìn thấy “bộ lòng” đỏ hỏm như tảng thịt bò, cọp thèm nhỏ dãi nên thò tay vào, liền bị ốc ngậm chặt. (Hai hàm răng ốc tai tượng rắn hơn hai thanh sắt). Do vậy, dù cọp có cố vùng vẫy đến mấy cũng không tuột ra được, đành phải nằm xụi lơ như bị sụp hầm. Đến khi thủy triều dâng lên, cọp bị chết ngộp. Một thời gian, xác cọp bị trương phình rồi thối rữa, biến thành thức ăn cho loài hải sản. ‘Cá ăn kiến, kiến ăn cá’, là qui luật muôn đời của thế giới động vật, chứ đâu phải chúa sơn lâm là không bị kẻ yếu xé xác? Và khi đói, cọp còn mò vào làng bắt trộm heo, bị người ta lập mưu bắt sống thường xuyên. Nhưng bắt cảnh cáo để dạy cho nó một bài học rồi thả ra, chứ không có chuyện giết thịt, lột da, nhồi bông, hoặc đem xương nấu cao như quân đồ tể ngày nay. Nhờ không bị con người sát hại,

cũng không bị nguy cơ tiệt chủng, lại đẻ như gà, nên giống cọp phát triển rất nhanh. Có thể nói, trong số động vật hoang dã, chỉ có cọp là hung hăng trong chuyện giao phối hơn hết.

Chuyện kể rằng từ những năm ba mươi của thế kỷ trước, ở làng Đồng Nhơn, Vĩnh Trung, Nha Trang, có cha con ông Sáu Bô từng cất chòi cao trong rẫy để nằm quan sát cọp làm tình. Ông nói trước khi làm chuyện ấy, nó gầm rống, cào cấu đến phát sợ. Và mỗi lần nó “xáp lá cà” thì dù đất rung trời sập cũng không thả. Các nhà nghiên cứu về loài dã thú cho biết, khả năng tình dục của loài cọp rất cao, cứ 5 phút chúng có thể “chiến đấu” một lần. Nhiều khi cọp cái bắt cọp đực “làm việc” hơn 100 lần mỗi ngày. Do vậy dân gian mới truyền nhau uống rượu “pín” cọp, thì bản lĩnh đàn ông chẳng thua gì cọp. Người ta nói rằng, nếu cọp thuần chủng ở Khánh Hòa thì rất hiền, thậm chí còn giao du thân thiết với người, “ở các nơi gần núi rừng, cọp thường ra chơi cùng các em mục đồng. Đôi bên coi nhau như người trong tứ hải, có gì ngon đều đãi nhau. Một hôm một em bé chơi nghịch lấy tay bóp dái cọp chúa đau điếng, cọp thét lên một tiếng, bỏ chạy về núi một hơi. Cả bầy thất kinh, ùn ùn chạy theo hết, từ đó không dám làm thân cùng người nữa, và hễ thấy người thì nguýt một cái rồi tránh xa”. Nhưng từ khi khai thông tuyến đường sắt Bắc – Nam, có một đoàn tàu lửa chạy chầm chậm ngang qua địa phận PY (lối chắn Hảo Sơn dưới chân Đá Bia), một bầy cọp đói nghe tiếng heo kêu, chó sủa trên tàu, đã ùa tới chiếm cả một toa tàu, bám vào tận ga Nha Trang. Sau đó không lâu, giống cọp này sinh sôi nảy nở, bành trướng khắp nơi và trở nên hung ác, thao túng khắp nơi, đôi khi còn tấn công cả người.

Tương truyền rằng trong thời kỳ chống Pháp, tại vùng chiến khu Đá Bàn ở Ninh Hòa có tổ trinh sát, sau một ngày hành quân mệt mỏi, tối lăn ra ngủ như chết. Có người sợ muỗi đốt, cẩn thận lấy chăn xi-ta cuộn tròn kín mít. Nửa đêm, có một ông cọp nhảy vào vồ gọn người nằm trong chăn. Hai người còn lại hoảng hốt giương súng bắn đuổi theo. Sau một lúc căng thẳng, lại nghe có tiếng khua nước, rồi tiếng lá khô sột soạt, hai người tưởng con cọp khi nãy quay trở lại, liền lên đạn rom róp “không phải, đừng bắn, đừng…”. Sau đó, ông bạn bị chết hụt quýnh quáng nói trong hơi thở, “nhờ, nhờ tiếng súng và tiếng la hét truy đuổi của các cậu, lúc con cọp ôm tớ vượt qua suối, tớ vùng vẫy, choài đạp thí xác, nó hoảng quá đánh rơi “con mồi” xuống nước.


coph4.jpg


Miếu Cậu


Ngoài Vạn Ninh, dưới chân Đèo Cả, có vợ chồng anh nông dân thường hờn giận nhau, đêm đêm bà vợ bỏ chồng con chui vào bụi rậm nằm ngủ. Nửa đêm, cọp ra động cát ngắm trăng, thấy người nằm co ro một mình, nó không bỏ lỡ cơ hội, liền cõng bà ta lên Đèo Cả. Từ khi bị cọp tha mất vợ, anh chồng rất hối hận, đau buồn, thỉnh thoảng cũng đến nơi vợ ông bị cọp vồ trước đó than khóc - một thời gian sau thì người đàn ông này cũng đổ bệnh chết thảm thiết – dân trong làng chôn cất ông ngay chỗ bà vợ ông nằm khi xưa, và đặt tên cho động cát này là đồi Cô Đơn. Đã từ bao đời nay, “đồi Cô Đơn” là nơi hò hẹn của biết bao cặp tình nhân – hằng năm hễ đến ngày tình yêu, hoặc ngày lễ, ngày Tết, là từng đôi trai tài, gái sắc từ các địa phương trong tỉnh, ngoài tỉnh, đưa nhau lên đồi Cô Đơn...

Cọp Khánh Hòa là “chuyện dài nhiều tập” kể mãi không hết. Và ở Khánh Hòa thời xa xưa nơi nào cũng có cọp, có ma. Cọp và ma còn nhảy vào văn học:


Mã Vòng đêm vắng ma trêu nguyệt,

Phước Hải Xuân về cọp thưởng mai.”

Giá được gặp lại nhà thơ Quách Tấn, tôi sẽ mạnh dạn đề nghị có thể đổi tên “Xứ Trầm Hương” thành Xứ Cọp Ma”.

source

VienDongDaily

Chủ Nhật, 14 tháng 2, 2010

Muôn mặt Tết Sài Gòn


February 13, 2010


NGUYỄN THỊ LAN ANH/Việt Tribune

Chỉ còn vài ngày nữa là đến tết Canh Dần. Ba con đường Lê Lợi, Nguyễn Huệ, Đồng Khởi ở khu vực trung tâm thành phố đã được trang hoàng đèn hoa lộng lẫy. Đặc biệt đoạn đường Nguyễn Huệ dài gần một cây số, từ bùng binh trước toà Đô Chính cũ dài xuống bến Bạch Đằng đang được thi công gấp rút để đến ngày 28 tết [thứ Năm 11/2/10], Sài Gòn có được một con đường hoa mang chủ đề Xuân Bình Minh, nơi mọi người có thể dạo chơi, ngắm nhìn những loài hoa đẹp nhất, trưng bày theo các tiểu cảnh tiêu biểu cho ba miền đất nước.

Những sạp bán cờ xí, bao lì xì, đồ trang hoàng cây mai...mọc lên rất nhiều trên đường phố. HÌNH NGUYỄN THỊ LAN ANH/VIỆT TRIBUNE

Hoa và quà biếu

Sự sống động của các loại chợ đêm họp vào những ngày cận tết không chỉ mời gọi ống kính du khách nước ngoài mà ngay cả dân bản địa cũng bị cuốn hút. Đối với người lớn tuổi, yêu hoa cảnh thì không đâu thú vị bằng các công viên Tao Đàn, Lê Văn Tám, 23 tháng 9, Hoàng Văn Thụ, Lê Thị Riêng, Gia Định, nơi qui tụ hơn 6,000 ngàn gian hàng hoa đến từ các tỉnh thành khác nhau. Nếu khu vực Tao Đàn qui tụ đủ loại lan hiếm quí trong và ngoài nước, công viên 23 tháng 9 mạnh về hoa mai hoa cúc thì công viên Hoàng Văn Thụ lại được coi là thủ đô của hoa đào miền Bắc. Tại đây, từng gốc đào được chằng dây, quây nilon, xếp sát vỉa hè sạch sẽ thoáng mát, rất tiện cho khách đi xem, đi mua. Gặp một liền anh quan họ Bắc Ninh ngồi canh hàng trăm gốc đào. Anh than mấy hôm liền chỉ toàn người hỏi giá, chê đắt rẻ, chứ không mua. Đã vậy gặp cái nóng trên 34 độ của Sài Gòn, nhiều cây đào đã bung hết nụ. Được hỏi về thị trường mai tết năm nay, nghệ nhân Dương Đức Thành từng sống chết với nghề hoa kiểng hơn hai chục năm qua cũng lắc đầu chán nản. Năm ngoái trời lạnh, mai không nở dù đã đốt bóng đèn hơ ấm cả đêm. Năm nay, vừa nhuận một tháng lại lũ lụt, mưa nắng thất thường khiến gần 40% mai nở trước tết, 20% chưa thấy nụ. Công xá cả năm, chưa kể phân tro, bón tưới coi như đổ sông đổ biển. Chỉ một chậu mai vàng “coi được”, cao hơn thước rưỡi, ông Thành nói năm ngoái bán 800.000 đồng coi như đã có lời, năm nay khách trả 1.200.000 vẫn chưa đủ vốn, không bán được.

Chợ hoa đào ở công viên Hoàng Văn Thụ. HÌNH NGUYỄN THỊ LAN ANH/VIỆT TRIBUNE

Chở giao quà tết. HÌNH NGUYỄN THỊ LAN ANH/VIỆT TRIBUNE

Mua hoa trang trí tuy đẹp nhưng không phải là yêu cầu bức thiết nhất khi so với thực phẩm tết và quà biếu tết. Thị trường quà biếu năm nay, theo chủ sạp bánh mứt Thanh Xuân chợ Tân Định thì 80% trà, cà phê, nho khô, bánh bơ, đâu phụng, hạt điều… là hàng Việt (riêng mặt hàng hạt dưa sau khi báo đăng tin có trộn nhớt thải để tạo độ bóng, trộn hóa chất công nghiệp tạo mầu đỏ thì hầu như khó tiêu thụ). Rượu vang các loại dao động từ 80.000 đồng tới 400.000 đồng, Whiskey Mỹ trên 400.000 đồng, Cognac Pháp từ 500.000 đồng tới 2.000.000 đồng. Anh Hà, nhân viên giao hàng của siêu thị Big C, vừa lúi húi chất quà lên xe vừa nhận xét “năm nay lượng khách tặng giỏ quà tết với đơn giá 500.000 đồng trở lên rất nhiều. Hình thức biếu xén của người Sài Gòn càng ngày càng lịch sự. Không còn lỉnh kỉnh tay xách nách mang cặp rượu, con gà, hay trái dưa hấu mà cứ ngồi tại cơ quan xem catalogue, chọn hàng rồi gọi điện tới siêu thị đặt hàng”. Trong các chợ truyền thống như chợ Bến Thành, Đa kao, Bà Chiểu, Tân Định…các sạp bán tôm khô, dưa kiệu, mứt tết, quần áo, đồ cúng…bắt đầu phong trào “ngủ sạp”. Không gian các chợ ngày thường vốn đã nhỏ hẹp, trong tuần lễ sát tết càng chật chội. Chỗ nào cũng đông đúc người đi chơi, đi mua. Người bán mạnh dạn trữ thêm hàng, mở thêm quầy. Người mua cũng mạnh dạn móc hầu bao với tâm lý mua sớm giá còn nới. Đợi sát tết thùng bia Heinekein 330.000 đồng, ký mứt dừa 70.000 đồng, sẽ tăng cao mà chưa chắc muốn mua đã có.

Người nghèo chờ tết

Những mặt hàng gạo, mì gói, dầu ăn…tuy không đáp ứng trực tiếp nhu cầu tết nhất nhưng cũng được tiêu thụ mạnh. Một Việt kiều Úc, học trò kẻ viết bài, sau chục năm làm ăn khấm khá ở “Meo Bờn” năm nay về quê nhà đón tết. Việc làm đầu tiên của anh chàng, không phải là mở tiệc liên hoan theo lệ thường, mà là mua ngay 800 kí gạo, bốn thùng dầu ăn, đường, bột ngọt…đi làm từ thiện. Anh ta bảo sang sớt chút đỉnh cho người nghèo để tết của họ tươm tất hơn. Nhóm bạn trẻ trường Đại học Marketing cũng cùng chí hướng đó. Một em sinh viên kể “Tết, đối với tụi em, ngoài việc đi làm kiếm thêm tiền thì còn tiết mục…đi xin ăn – xin họ hàng, trường học, bà con khu phố, các công ty quen biết, nói chung gặp đâu xin đó, cho gì lấy đó, rồi đem phân phát cho trẻ em bán báo, đánh giầy, người ăn xin tật nguyền, người nghèo neo đơn…

Khu trung tâm quận 1 đã trang hoàng lộng lẫy đèn hoa, đón tết Canh Dần. HÌNH NGUYỄN THỊ LAN ANH/VIỆT TRIBUNE

Mở thêm quầy bán tết.

Nhân nói tới người nghèo neo đơn, kẻ viết bài liên tưởng tới 13.000 gia đình nghèo ở Sài Gòn đang nóng lòng chờ nhận quà tết của các tổ chức, ban ngành, đoàn thể. Những gia đình này đều có thu nhập từ 6 triệu tới 12 triệu đồng/năm, nhà cửa tuềnh toàng, gia cảnh khó khăn. Đồng tiền bát gạo từ thiện đến với họ vào những ngày cuối năm rất cần thiết. Mà chả cứ người nghèo Sài Gòn, người nghèo sông Hồng, sông Hương, sông Cửu Long, Tây Bắc, Tây Nguyên…đâu cũng vậy. Còn nhớ (...), kẻ viết bài đến thăm buôn Bkẻ của tộc người Mạ – Lâm Đồng, ông trưởng buôn K’Thanh chỉ bãi đá khô cằn ven suối Tiên cho biết năm truớc đây còn là nương rẫy xanh tốt. Sau lũ chỉ còn trơ đá sỏi, muốn trỉa bắp phải qua bên kia suối, vào núi phát nương mới. Ông nói “Thiếu ăn nhiều. Thiếu nước còn nhiều hơn. Ai cũng nghèo”. Đi trên con đường nhựa duy nhất chạy giữa buôn, qua 40 nóc nhà xơ xác, già làng K’Sór 89 tuổi, tưởng kẻ viết bài là (...), níu lấy nói thẳng “(...) xuống, đừng cho ý kiến nữa, cho gạo đi, để buôn mình ăn Tết”. Hỏi lương bổng, trưởng buôn bảo mỗi tháng được 150.000 đồng (chưa tới 10 đôla!). Già làng không có lương, bù lại “chết được khiêng to”. Vào chơi nhà trưởng buôn, thấy trên là mái tôn, dưới là bàn thờ Thiên Chúa, ngoài ra chẳng có của nả gì. E chừng ngoài 150.000 đồng lương tháng, ông K’Thanh không biết cách cào cấu, bóp nặn dân như các đồng nghiệp dưới xuôi. Ông bảo “Xã kêu đi họp bàn việc tết, mình không có xe đạp, đi bộ 10 cây số, xuống nơi người ta về hết rồi. Mình cũng về”.

Tầu xe về tết

Một trong những khu vực có mầu sắc tết nhất Sài Gòn phải kể đến sân bay, bến xe, bến tầu. Bến xe Miền Đông trong tuần lễ cuối năm, luôn quá tải với hàng vạn hành khách quây quanh dẫy quầy vé, đa số là người buôn bán, đi làm đi học quê Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Thanh Hóa, Hà Tĩnh… Hai vợ chồng anh thợ hồ tên Trung đùm đề hành lý chen vào quầy vé Ninh Bình. Một tên cò mồi sấn tới vỗ vai hỏi “Ninh Bình hả, lấy đúng giá 800.000 đồng. Ra xe đi luôn. Xếp hàng làm quái gì cho lâu lắc”. Nhìn đôi vợ chồng đi như chạy theo tên cò mồi, anh bảo vệ bến xe cười thương hại. Anh cho biết “trung bình một buổi sáng, chúng nó bắt khách ngay trong khu vực bán vé cũng được vài chục người. Ra ngoài bến, dài theo quốc lộ 13, thêm vài chục nữa. Vợ chồng nhà kia sẽ phải ngồi dài cổ trên xe vài tiếng. Đến trưa chưa chắc xe đã ra khỏi Sài Gòn. Cái giá 800.000 đồng đến nửa đường sẽ thành 1.000.000 đồng. Không chịu thì xuống”.

Ga “xe đò bay” Tân Sơn Nhất ngày 25 tết cũng đông người, hầu hết chờ đón thân nhân từ nước ngoài. Ai cũng bồn chồn đi lại quanh những bảng điện tử báo chuyến bay. Điện thoại reo liên tục, chuyện nở như ngô rang. Ngồi bên cạnh nghe thiên hạ sự, kẻ viết bài cảm nhận được hết những chuyển động muôn mặt của Sài Gòn. Bà này than đi nhuộm tóc, sắm hai cái áo, thêm đôi giầy hết có 300.000 đồng, về bị chồng chửi “già mất nết”. Ông nọ u sầu vì bác sĩ phán gan “có vấn đề”, tết cấm đụng tới đồ uống có cồn. Chị kia kể đi tảo mộ ở Bình Hưng Hòa – bước vào cổng, đầu nậu thu 100.000 đồng. Muốn quét mộ, phải thuê chổi 10.000. Muốn rửa mộ, mua hai gáo nước 10.000 đồng. Muốn đốt tiền âm phủ, cúng trái cây… đều phải thuê 10.000 đồng vì “nếu không thế, khi mình về, tụi nó sẽ phá mộ”.

Trên đường dẫn từ ga “xe đò bay” Tân Sơn Nhất về trung tâm thành phố, con đường Nam Kỳ Khởi nghĩa dài 4 cây số, qua ba quận Tân Bình – Phú Nhuận, quận 1 đã phong quang hẳn. Nhiều lô cốt đã biến mất, xe cộ lưu thông dễ dàng hơn, trong đó có cả xe ba gác, loại xe đã chính thức bị cấm lưu thông từ ngày 1 tháng 1 vừa qua. Một anh lái ba gác chở cây cảnh thuê, trong khi chờ mối, đã cảm thán “Tết là chỗ này đi, chỗ kia đến. Chỗ này tiêu tiền, chỗ kia thu lãi. Là đổ xô mua những thứ không thật cần. Mời mọc nhau ăn nhậu những thứ không thật hợp khẩu. Rủ nhau chơi những trò không thật thú vị, đua nhau nói những điều không thật cần thiết. Cứ như vậy, hết chục ngày (công chức, học sinh nghỉ tết 10 ngày ), hết sức khoẻ, hết tiền bạc, lại hùng hục đi cày cho đến tết năm sau. Ai cũng khổ sở, mệt mỏi, lo lắng vì chạy tết, mà bảo thôi tết, dẹp tết, lại chẳng ai nghe. Thế mới kỳ!”[NTLA]

******************

source

NGUYỄN THỊ LAN ANH/Việt Tribune

Thứ Năm, 11 tháng 2, 2010

Đường hoa Nguyễn Huệ nghẹt thở ngắm hoa


Thứ Năm, 11/02/2010, 20:08 (GMT+7)


TTO - Đúng 19g ngày 11-2 (28 tết), đường hoa Nguyễn Huệ đã chính thức khai mạc đón du khách trong và ngoài nước đến thưởng lãm.

Tượng hổ ở một góc đường hoa Nguyễn Huệ - Ảnh: Hoàng Thạch Vân

Trước khi lễ khai mạc chính thức bắt đầu các con đường đổ về đường hoa Nguyễn Huệ đã chật kín người, một số bãi giữ xe không còn chỗ. Mọi người đổ dồn về khu bùng binh cây liễu trước cửa UBND TP.HCM, đường Lê Lợi... ngóng chờ đường hoa mở cửa.

19g phần khai mạc đường hoa Nguyễn Huệ bắt đầu. Mở màn là phần trình diễn múa của Nhóm thiếu nhi Sido trong trang phục áo dài truyền thống, tóc thắt kiểu tiểu đồng, nhảy múa trên phần nhạc bài Ngày tết quê em của cố nhạc sĩ Từ Huy.

Chia sẻ cảm xúc của mình tại buổi khai mạc Phó chủ tịch UBND TP.HCM - Trưởng ban chỉ đạo Lễ hội Tết Canh Dần 2010 - Nguyễn Thành Tài tuyên bố: "Đêm nay mọi người đang có mặt ở sự kiện này trong niềm vui hạnh phúc của sự sum vầy, với bao yêu thương, sẻ chia, đùm bọc, với nỗi khát khao chờ đón được đắm mình trong giây phút được đắm mình trong không gian lễ hội, trong không gian đường hoa xuân Canh Dần với tên gọi xuân Bình Minh".

Theo ông, Xuân Bình Minh không chỉ là ước vọng, nỗi khát khao mà còn là ý chí, niềm tin vào tương lai tiền đồ tươi sáng của dân tộc là sự lạc quan yêu đời, vững vàng trước những gian lao thử thách, là ý chí, là niềm tin của tất cả mọi người.

Trong không khí đó, đường hoa không chỉ là nơi hội tụ của ngàn hoa tươi thắm, của sắc hoa hé lộ của mùa xuân tới mà còn là thông điệp gửi gắm với biết bao yêu thương, ý chí, quyết tâm của tấ cả mọi người xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, TP.HCM văn minh hiện đại và giàu nghĩa tình.

Đúng 19g17, Chủ tịch UBND TP.HCM Lê Hoàng Quân, thứ trưởng bộ Văn hóa thể thao và du lịch Huỳnh Vĩnh Ái, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Tài, Giám đốc sở Văn hóa thể thao du lịch TP.HCM Nguyễn Thành Rum, Ông Lê Văn An - chủ tịch HĐQT Saigontourist, ông Nguyễn Hữu Thọ - Tổng giám đốc Saigontourist, bà Phạm Phương Thảo - Chủ tịch Hội đồng Nhân dân TP.HCM, và đại diện các nhà tài trợ cùng tiến lên sân khấu, đặt tay vào cánh cửa, tiến hành nghi thức mở cửa trong tiếng đếm ngược từ 10 đến 1 và tiếng trống rộn ràng…

Đường hoa Nguyễn Huệ đã mở cửa cho mọi người tham quan.

Bà Lê Vân Mây đi cùng gia đình từ quận 2 - một trong hàng ngàn người dân đầu tiên tham quan đường hoa Nguyễn Huệ - chia sẻ: "Tôi hồi hộp, náo nức và cảm thấy không khí mùa xuân đang đến rất gần".

Anh Quang Việt từ quận Gò Vấp kể anh đến đường hoa rất sớm sau một thời gian đi công tác ở Hà Nội: "Háo hức mong muốn trở về TP.HCM thật sớm để có thể tham quan đường hoa. Tôi cảm thấy tự hào, đường hoa năm nay đẹp hơn mọi năm và quy mô rất lớn”.

Hàng ngàn người bước vào con đường Nguyễn Huệ giờ đã trở thành một rừng hoa rực rỡ với hàng trăm ngàn chậu hoa đang khoe sắc.

Đường hoa Nguyễn Huệ sẽ mở cửa 7 ngày, từ nay đến 22g ngày 17-2 (mùng 4 tháng Giêng Âm lịch).

Một vài hình ản đường hoa Nguyễn Huệ trong đêm khai mạc:

Tiết mục múa hoa Xuân và trống hội khai mạc đường hoa Nguyễn Huệ (Ảnh chụp tối 11-2 tại Q.1, TP.HCM) - Ảnh: Hoàng Thạch Vân

Các lãnh đạo TP.HCM vui vẻ mở cánh cửa khai mạc đường hoa từ tối 28 tháng Chạp đến mùng 4 Tết - Ảnh: Hoàng Thạch Vân

Lãnh đạo TP.HCM tham quan đường hoa - Ảnh: Hoàng Thạch Vân

Hình tượng Bạch Hổ xuân Canh Dần giữa đường hoa - Ảnh: Hoàng Thạch Vân

Người dân TP.HCM tham quan, vui chơi sau giờ khai mạc đường hoa Nguyễn Huệ - Ảnh: Hoàng Thạch Vân

Đường hoa Nguyễn Huệ nhìn từ trên cao - Ảnh: Hoàng Thạch Vân

LÊ NAM - Ảnh: HOÀNG THẠCH VÂN

Thứ Năm, 11/02/2010, 22:28 (GMT+7)

Nghẹt thở ngắm hoa

TTO - Sau lễ khai mạc lúc 19g tối 11-2 (28 tết), đường hoa Nguyễn Huệ trở nên nghẹt thở với hàng ngàn du khách ào ạt tràn vào ngắm hoa.

Thay vì được ngắm hoa, du khách phải chịu cảnh chen lấn, xô đẩy. Nhiều người già, em bé chịu không nổi phải tìm lối thoát ra ngoài. Nhiều người nô nức đứng đợi khá lâu trước giờ khai mạc để được vào ngắm hoa nhưng cuối cùng cũng ngán ngẩm quay về.

Ghi nhận của Tuổi Trẻ Online:

>> Đường hoa Nguyễn Huệ tưng bừng sắc xuân

Toàn cảnh đường hoa Nguyễn Huệ sau giờ khai mạc

Một em bé thay vì được tung tăng ngắm hoa cùng gia đình thì bị mắc kẹt giữa đám đông
Dòng người ào vào đường hoa Nguyễn Huệ sau lễ khai mạc
Phải chịu cảnh chen lấn nên cũng chẳng mấy du khách còn tâm trạng thưởng ngoạn những cảnh đẹp của đường hoa nữa
Du khách chỉ còn chụp hoa chứ không còn không gian để chụp hình kỷ niệm cùng hoa
Nhiều gia đình có con nhỏ phải nhảy lên vỉa hè tránh cảnh chen lấn
Hy vọng sau những háo hức ban đầu, người dân TP.HCM có không gian thoáng đãng cả ngày để thưởng thức vẻ đẹp của đường hoa Nguyễn Huệ

Chùm ảnh của THUẬN THẮNG

source

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=363737&ChannelID=10

Thứ Sáu, 5 tháng 2, 2010

Cao hổ, cao mèo chuyện cũ vẫn mới!


January 30, 2010


NGUYỄN THỊ LAN ANH-Việt Tribune

“Cuối năm trâu, đầu năm hổ, chúc các ông khoẻ như trâu, giầu như hổ. Một hai ba, dô!”, tiếng hô nhịp nhàng cùng tiếng cốc tách chạm nhau vui vẻ không át được tiếng điện thoại đột ngột réo vang. Ông Tổng nghe vài câu, cáu kỉnh cắt ngang “Nghe cho kỹ, 4 triệu một ký, vị chi trăm ký là bốn trăm triệu, không cò kè. To gì! Phải cỡ đó trở lên bộ xương mới nặng chục cân, nấu mới được…”. Nội dung điện đàm khiến kẻ viết bài tò mò, hỏi ông Tổng con gì, nấu gì. Ông thủng thẳng trả lời, con hổ, nấu cao hổ. Nhân năm hổ, xin cung cấp vài hiểu biết về cao hổ, cao tiểu hổ (mèo) thuộc loại “biết rồi, khổ lắm, rồi sao nữa!”

Cao hổ cốt

Ở Sài Gòn muốn xem hổ, không khó. Xem hổ đẹp đẽ oai phong thì đến khu vực nuôi thả bán tự nhiên trong công viên giải trí Đại Nam (Bình Dương). Xem hổ nằm nhiều hơn đứng, ốm o sầu thảm thì đến thảo cầm viên, nơi đang “giam giữ” ba ông kễnh trong những chuồng cài xung điện 8000v quanh lưới sắt.

Hổ - nguyên liệu chính của nồi cao hổ cốt. Photo NTLA/Việt Tribune

Quan sát hổ, ai cũng phải công nhận, dù thả trong khu bảo tồn, nhốt trong chuồng, vẽ trên giấy, đắp trên tường hay thêu trên áo thì ở hổ luôn toát ra uy lực khó tả. Đôi mắt hổ lừ lừ, hai nanh nhọn, cơ thể to lớn, đi đứng uyển chuyển mềm mại, hai chân trước tát một phát bay luôn nửa mặt người… Chả vậy mà hổ được tôn là chúa sơn lâm. Dân gian thờ hổ ngũ sắc, gọi là ngũ phương chi thần. Trẻ con hay khóc, khó nuôi, bố mẹ chuốc tranh hổ đen về trấn, tết chỉ năm sắc thành vòng cho đeo ở tay lấy khước. Trong đình trung hổ được thờ như sơn thần, gia tướng, được gọi là ông hương cả, ông ba mươi. Cánh đàn ông, nhất là võ tướng, trùm băng đảng rất ngưỡng mộ hổ. Họ căng bộ da hổ nơi bàn bạc quân cơ (nên chỗ ấy gọi là hổ trướng), đeo nanh hổ, vuốt hổ trước ngực, xăm hình hổ trên mình, lấy danh hổ đặt cho lực lượng quân đội (sư đoàn mãnh hổ, bạch hổ), tạo dáng đi như hổ, ăn như hổ, gầm như hổ, thậm chí say máu như hổ (tướng Hứa Chữ của Tào Tháo, được gọi là hổ cuồng)…Trong mười hai con giáp, có lẽ ngoài rồng (thìn), chỉ hổ mới được con người dành cho sự tôn kính, sợ hãi lẫn ngưỡng mộ đến vậy.

Những tưởng sợ thì không dám “vuốt râu hùm”, nào ngờ sợ cứ sợ mà giết cứ giết. Đầu thế kỷ XX cọp Việt Nam còn khá nhiều (cọp Khánh Hòa, ma Bình Thuận) sang thế kỷ XXI đã gần như tuyệt chủng. Muốn có, phải lén lút nhập xác hổ từ Thái, Miến, Lào qua biên giới. Nếu chẳng may bị bắt thì tang vật bị tịch thu, người mua bán, chuyên chở bị truy tố. Giết hổ, mua hổ bị giết, đành là để lấy da, nanh, vuốt, râu (đốt đi, làm thuốc độc, tẩm mũi tên) nhưng chủ yếu là lấy bộ xương để nấu cao. Cao nấu từ xương hổ, gọi là cao hổ cốt.
Nói về tác dụng của cao hổ cốt, từ giới nghiên cứu dược học, y học đến các lang tây, lang ta đều biết xương hổ chứa lượng acid amin cao gấp 900 lần xương các loài động vật khác, đồng thời tỷ lệ đạm toàn phần rất cao nên có tác dụng dược lý rất mạnh, dùng trục phong, trừ thấp, trấn thống, chống viêm, cải thiện đáng kể sức khoẻ, sự minh mẫn, dẻo dai cho con người

Muốn nấu cao hổ, trước hết phải có xương hổ đủ bộ. Công thức chung cứ “năm hổ một sơn dương” (có nơi thêm một xương bộ khỉ) với cái lý là hổ rất dương, phải có âm “kéo lại”. Xương hổ là dương. Xương sơn dương, xương khỉ là âm. Không đủ âm, dương không nấu được, nên mới có câu “phi sơn dương bất thành hổ cốt”.

Thợ nấu cao thường không đi một mình, mà đi cùng một hai thợ phụ, mang theo búa tạ (để quai vỡ xương hổ) và những cái soi sắc nhọn bằng sắt (để nạo tủy). Quá trình nấu cao bắt đầu với việc kiểm xương, sắp xương thành bộ. Sau đó “làm vệ sinh” cho xương
thực kỹ bằng vô số những lần ngâm tẩm trong “hóa chất” dân gian như nước vo gạo, nước dấm, nước rau cải (có người cầu kỳ ngâm luôn xương hổ trong dòng suối chảy mạnh hàng tháng trời) rồi đánh sạch bằng cát, giấy nhám trước khi sao vàng, chẻ nhỏ cho vào nồi nấu với nước mưa. Thời gian từ khi bắc bếp đến khi ra thành phẩm là bảy ngày bẩy đêm (đun hết 4 bình gaz loại 12 kí). Ba ngày đầu đun xương với lửa vừa. Cạn lại châm thêm nước sôi. Tới ngày thứ tư bắt đầu chắt nước cốt nhất. Cho nước sôi đun tiếp, chắt lấy nước hai, rồi nước ba. Ba nước này đổ chung, cô lại, kỳ cho tới khi cao đặc kẹo, có mầu cánh gián sẫm, mới đổ ra khay, chờ nguội, cắt thành những miếng 100gam, bọc giấy bóng.

Trên thị trường hiện nay, cao hổ cốt có giá tới 20 triệu đồng một lạng, mà chưa chắc muốn mua đã có, mua được cũng chưa chắc thật 100%. Giá cao ngất ngưởng, phần vì các công đoạn nấu cao quá cầu kỳ, vất vả, phần khác, nguyên liệu nấu cao thuộc mặt hàng quốc cấm. Các đại gia Hà Nội, khi đã “sưu tầm” đủ năm bộ xương hổ là rước luôn thợ nấu cao về ăn ở trong nhà, quây buồng kín, nội bất xuất, ngoại bất nhập trong bẩy ngày đêm. Cẩn thận thế nhưng năm ngoái cũng không tránh khỏi bị công an “khui buồng” hết mấy trận, báo chí thi nhau đưa ảnh thịt hổ trữ trong tủ lạnh, để trong bao bố, đặt trên sàn nhà chuẩn bị lóc thịt làm dư luận …phát thèm. Vì tuy không phải ai cũng có dịp trông thấy mặt mũi miếng cao hổ cốt nhưng tiếng đồn về tác dụng chữa đau nhức khớp xương, tê bại chân tay, mau liền chỗ gẫy, tăng sức mạnh thần kỳ của nó thì ai cũng tin sái cổ, trong đó có cả kẻ viết bài. Còn nhớ cách nay hơn bốn chục năm, khi rừng Tây Nguyên còn hổ, thi thoảng ông bác họ khoe “đọp”được một “Ông Ba Mươi”. Dịp tết từ Ban Mê Thuột về Sài Gòn chơi, ông mừng tuổi cụ nội một lạng cao hổ màu cánh gián. Cụ sai con dâu chặt nhỏ từng miếng như hạt lựu, cho vào rượu trắng tốt ngâm bách nhật, mỗi ngày trước khi đi ngủ, uống nửa chung nhỏ. Không biết có phải nhờ vậy không mà bảy mươi tuổi cụ vẫn da dẻ đỏ đắn, tinh thần minh mẫn, nghe đâu còn vẫn “long hổ quyết đấu” ngon lành với bà vợ lẽ (!).

Cao tiểu hổ

Trên nguyên tắc, mèo là loài thú giống hệt hổ, chỉ phải tội nhỏ hơn nhiều. Xương mèo cũng dương như xương hổ, khi nấu phải cho thêm xương rắn độc (rắn là loài bò sát nên được cho là âm) để cân bằng âm dương. Trong bộ xương mèo, xương hổ, quý nhất là xương vai và xương hai chân trước. Lơ mơ có thể bị đánh tráo bằng xương gấu, xương chó, thậm chí xương… thạch cao. Ngay dân trong nghề cũng vẫn lầm như thường. Anh Vĩnh, hiện làm giám sát công trường xây dựng ở tỉnh Lâm Đồng, trước là tay nấu cao có tiếng, cho kẻ viết bài hay bản thân anh từng chứng kiến bọn bất lương sau khi lấy cắp những xương quý nhất của bộ xương hổ, đã dùng máy mài, máy khoan biến xương trâu, xương gấu thành xương hổ, lắp vào vừa khít chỗ bị khuyết, “nhìn bằng mắt thường đến thánh cũng không phân biệt được thật giả”.

Biết anh Vĩnh đang chuẩn bị nấu mẻ cao “thập nhị tiểu hắc hổ” – gọi thế vì nguyên liệu là 12 bộ xương mèo đen – kẻ viết bài đã lên Lâm Đồng, tìm vào lán trong rừng của anh xin xem cho biết. Anh Vĩnh lắc đầu, việc nấu cao, xin lỗi chị, đàn bà không được phép nhòm ngó. Hơn nữa, chỉ cái nồi đặt trên bếp lửa lom rom (đốt bằng củi tươi cho lửa nhỏ, chứ không đốt bằng củi khô, lửa to, cao dễ bị khê) suốt bảy ngày đêm, chả có gì thú vị để xem. Kể về quá trình nấu cao mèo đen anh Vinh bảo cao mèo có thể là cao toàn tính (để nguyên cả thịt) có thể là cao xương (lọc hết thịt, gân, tủy trước khi nấu). Cách nấu, cách chiết nước cốt lần 1, lần 2, lần 3 rồi đem cô đặc cũng không khác nấu cao hổ. Có điều xương hổ, xương mèo đen rất dương nên những người âm hư hỏa vượng (môi khát miệng khô, lòng bàn tay bàn chân nóng, thở ngắn, tiểu gắt, đổ mồ hôi trộm…) không dùng được, bắt buộc phải thêm xương sơn dương, khỉ, rắn để “âm hóa”. Những xương dương, xương âm này nấu thành hai nồi riêng, lấy nước cốt riêng. Rồi tùy bệnh, tùy tạng, tùy huyết áp cao thấp của người đặt nấu mà thợ nấu sẽ pha hai nước cốt thành một theo tỷ lệ thích hợp (có khi pha thêm cả thuốc phiện để “dẫn” thuốc) trước khi cô đặc, cắt thành bánh. Tại sao không nấu xương mèo tam thể, nhị thể, mèo mướp mà cứ phải mèo đen? Thay vì trả lời câu hỏi kẻ viết bài, anh Vĩnh hỏi ngược lại, thế thuốc lá Con Mèo, là mèo gì? Mèo đen! Nước tương Nam Dương hiệu con mèo, là mèo gì? Cũng mèo đen! Trong truyền thuyết, mèo đen tuyền được coi là linh miêu. Người chết chưa tẩn liệm, còn nằm trên giường, nếu không canh kỹ, để linh miêu nhẩy qua xác chết, xác chết sẽ bật dậy ngay. Đúng sai không biết nhưng mèo đen rõ ràng được coi trọng hơn, có vẻ thần bí hơn mèo thường. Suy ra, xương nó đem nấu cao cũng tốt hơn xương mèo thường.

Nồi cao “thập nhị hắc miêu” rốt cuộc cũng luyện xong, đổ ra khay còn dẻo, có mầu vàng nâu, nếm thử thấy vị hơi ngọt, béo, lạo xạo trong miệng trước khi tan. Có khách quen hỏi mua, anh Vinh thận trọng lấy dao, vừa cắt vừa véo một cục lớn, đóng vào khuôn lót sẵn nilon. Cầm miếng cao nặng đúng một lạng, giá 5 triệu đồng, ông khách cho biết người nhà bị bệnh khớp nặng, lại thêm chứng suyễn, nghe bảo cao mèo đen ngâm rượu uống rất hiệu nghiệm, nên mua thử.

Về lại Sài Gòn, ngồi “nấu cao trên giấy”, bên tai kẻ viết bài vẫn văng vẳng lời anh Vĩnh “Xương mèo đen, mèo thường gì đem nấu cao hoặc sao vàng, ngâm rượu bách nhật uống mỗi tối một chung nhỏ cũng trị được thoái hóa khớp, nhất là khớp tay, khớp gối, rất hay. Nhưng thịt của nó cũng hay không kém. Lấy xương xong, chớ vứt thịt đi mà nên vứt vào nồi. Bí quyết để thịt mèo mất mùi hôi là sau khi thui, lấy giềng sả giã dập xát kỹ, để một chốc, rửa lại bằng rượu trắng, rồi hẵng mổ (mổ xong cũng rửa rượu, nếu rửa nước thịt sẽ tanh). Thịt mèo nấu rựa mận ngon gấp hai lần thịt chó. Mùng một tết Canh Dần, chơi nồi rựa mèo, bảo đảm cả năm mọi việc hanh thông, phấn phát, không như mèo thì cũng như hổ”.[NTLA]

source

Viet Tribune

Thứ Tư, 13 tháng 1, 2010

Buôn bán nhỏ trên sông





Cập nhật lúc 2:16:21 AM - 06/01/2010

buonnho1.jpg


Vợ chồng chèo xuồng vô vùng quê mua chuối sống về bán – ảnh: Hải Yến/Viễn Đông


Hải Yến/Viễn Đông

Trong loạt phóng sự ảnh lần nầy, nhật báo Viễn Đông sẽ lần lượt giới thiệu nhiều ngành nghề mua bán sinh hoạt trên vùng sông nước Nam Bộ.
Những chiếc xuồng ba lá, năm lá người bơi, người chèo, cũng có khi chạy máy đuôi tôm để buôn bán nhỏ trên sông rạch kiếm sống qua ngày… và cứ như vậy những nghề buôn bán nhỏ ấy trên sông nước Nam Bộ tồn tại nhiều thập niên qua và kéo dài cho đến ngày nay.



buonnho3.jpg


Bán bún riêu trên sông Châu Đốc, An Giang – ảnh: Hải Yến/Viễn Đông


buonnho4.jpg




Ghe bán nồi đất ở từ Hòn Đất, Kiên Giang qua tới Mỹ Tú, Sóc Trăng – ảnh: Hải Yến/Viễn Đông


buonnho5.jpg


Bà lão vừa mới bán mấy trái bầu cho chị bán hàng lưu động trên sông – ảnh: Hải Yến/Viễn Đông


buonnho6.jpg


Chở trấu – ảnh: Hải Yến/Viễn Đông


buonnho7.jpg


Ai mua trấu hôn... – ảnh: Hải Yến/Viễn Đông


buonnho8.jpg

Dưa hấu… đây... – ảnh: Hải Yến/Viễn Đông
source
© ViễnĐôngDailynews


Thứ Tư, 6 tháng 1, 2010

Chuyện lịch Canh Dần 2010 ở Sài Gòn


December 31, 2009


NGUYỄN THỊ LAN ANH - Việt Tribune

Cầm trên tay cuốn lịch Canh Dần 2010 in ấn mỹ thuật, nhiều người Sài Gòn lại chạnh lòng nhớ cuốn lịch Tam Tông Miếu ‘hồi nẳm’ với những tờ lịch bằng giấy pơ luya mỏng tang, đen thui, đem vấn thuốc hút thay giấy quyến được. Trên tờ lịch nhỏ bằng bàn tay, có đủ ngày âm ngày dương, ngày vía, ngày lễ tết, gieo sạ, quan trọng nhất là có hai mục ‘nên- cữ’như nên cạo đầu, đòi nợ, khai trương, cữ may áo, cưới gả, xuất hành…Dưới chót tờ lịch thường in một hai câu thơ khuyên dạy đạo lý. Tin- không tin, thích- không thích mặc lòng, đối với nhiều người bình dân Nam bộ thì đầu năm mua cuốn lịch Tam Tông Miếu để trong nhà bằng rước một hơi mấy ông thầy chùa, thầy bói, thầy giáo, thầy cãi, rất tiện dụng. Bây giờ, tuy không đến nỗi ‘tuyệt chủng’ nhưng trước sự xuất hiện của hàng loạt thế hệ lịch con cháu vừa tốt gỗ vừa tốt nước sơn, lịch Tam Tông Miếu dần dần bị quên lãng.

Một tiệm lịch trên đường Nguyễn Thị Minh Khai. NGUYỄN THỊ LAN ANH/VIỆT TRIBUNE


Làng lịch Sài Gòn
Để ra được một tấm lịch đẹp, làng lịch Sài Gòn cũng trải lắm thăng trầm. Giai đoạn trước năm 2005, việc làm lịch là độc quyền của nhà nước. Chỉ từ sau năm 2005, tư nhân mới chính thức được tham gia, và nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường. Chị H. chuyên bán lịch tôn giáo ở đường Nguyễn Thị Minh Khai cho biết ‘lúc trước khó nhất là chuyện chạy giấy phép, nay ngồi một chỗ cũng có nhà xuất bản đến gợi ý bán giấy phép’. Người làm lịch không phải chạy đôn chạy đáo lo thủ tục xuất bản mà dồn tâm sức vào việc nghiên cứu thị trường, dự đấu thầu, mở rộng hệ thống đại lý... Trong làng lịch Sài Gòn ai cũng biết tiếng ông Hòa, chủ công ty sách Văn Lang, kiêm chủ tịch Hội đồng quản trị công ty Á Châu, đồng thời là ‘Lý trưởng làng lịch’, cách gọi khác của Câu lạc bộ lịch, Hiệp hội lịch. Dân ‘làng’ không nhiều, chỉ chừng hai ba chục người nhưng khi vào mùa lịch, chính Lý trưởng và họ sẽ ngồi lại ấn định mặt bằng giá chung cho từng loại lịch, khổ lịch. Tuy không có văn bản cụ thể nhưng cả làng đều trông nhau, ghìm nhau, cố không để hiện tượng phá giá xảy ra dẫn đến mất tình làng nghĩa xóm, thưa kiện lôi thôi.

Lịch nuy nhiều người ngắm, ít người mua. NGUYỄN THỊ LAN ANH/VIỆT TRIBUNE

Từ sau tết tới giữa năm, làng lịch mở rộng cửa tiếp đón các nghệ sĩ nhiếp ảnh tới chào hàng. Mỗi bộ ảnh chủ đề bốn mùa, đất nước, thiếu nữ, bon sai, kim hoàn… tùy giá trị mà dao động từ 1 triệu tới 5 triệu đồng/tấm. Mua ảnh xong, đem xin kiểm duyệt, sau đó giao công việc ‘đi-zai’, làm ‘ma-két’ cho bộ phận chuyên trách, xong xuôi để đó. Mỗi nhà lịch, tùy qui mô lớn nhỏ mà có từ vài mẫu tới vài chục mẫu ‘để đó’. Chị H. tâm sự ‘chúng em không trường vốn, không dám mạo hiểm, chỉ chuyên mẫu lịch tôn giáo. Hàng chủ yếu đánh về giáo phận quanh Sài Gòn, Biên Hòa và miền Tây Nam Bộ’. Một tiệm lịch trên đường Phùng Hưng- Chợ Lớn, chủ tiệm là anh C. nói cặn kẽ thêm: ‘Lịch có năm loại chính, kiểu gì cũng không ra khỏi năm loại ấy. Là lịch xé từng ngày (lịch bloc), lịch xé từng tháng (lịch cuốn), lịch để bàn có bìa cứng (lịch chữ A), lịch bỏ túi, lịch agenda (lịch sổ ghi chép). Năm nay xu hướng chung thiên về lịch bloc, tiệm nào cũng ‘đánh’ lịch bloc. Nếu khách có nhu cầu lịch cuốn, lịch chữ A, các tiệm thường gọi điện ‘mượn hàng’ của nhau, hoặc mách mối cho nhau thay vì ăn cắp mẫu để in. Chuyện ăn cắp mẫu tối kỵ. Nếu có (có nhiều là khác) thường ăn cắp mẫu nước ngoài không rõ xuất xứ, mà cũng chỉ xảy ra với các nhà lịch nhỏ, ít tiếng tăm.

Lịch bloc bìa lửng, in bốn màu, khổ 20x30, giá 100.000, bán khá chạy trong mùa lịch này. NGUYỄN THỊ LAN ANH/VIỆT TRIBUNE.

Tầm tháng Tám, khách hàng trong nam ngoài bắc và nhà lịch bắt đầu ‘tìm nhau như…góa phụ tìm mộ bia’( ). Theo luật định, nếu giá trị mua bán trên một trăm triệu, phải tổ chức đấu thầu công khai. Các khách hàng lớn như ngân hàng, công ty bảo hiểm, ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố… có nhu cầu vài triệu sản phẩm lịch tết đều phải gửi thư mời thầu. Luật là vậy, nhưng các bên liên quan thích dùng ‘lệ’ hơn. Anh T. một người có thâm niên đấu thầu lịch của công ty phát hành Phương Nam thẳng thắn thừa nhận. Có thể khách nêu ý tưởng, chủ theo đó thực hiện. Cũng có thể chủ chào sản phẩm có sẵn, khách góp ý sửa đổi. Với các hợp đồng nhỏ dưới 5.000 sản phẩm coi như ‘chả bõ dính răng’, phải từ một triệu sản phẩm đổ lên- như trường hợp hợp đồng với công ty bảo hiểm Bảo Việt- mới có ăn. Sau một mùa lịch, đại gia lời tiền tỷ, còn thường thường bậc trung cũng vài chục triệu tới trăm triệu.

Coi vậy chứ không phải dzậy!
Thắng được một mùa lịch phải kết hợp yếu tố quen biết, tiền bạc với tính toán. Nói chung rất mệt mỏi, rất căng thẳng, chỉ cần sai một ly có thể đi luôn cơ nghiệp. Đơn cử năm nay thị trường chuộng lịch bloc không bìa (hoăc bìa lửng), in bốn màu, giấy láng, khổ 20×30 (gọi là lịch đại) hoặc khổ 30×40 (lịch siêu đại) với giá từ 50.000 đồng tới 200.000 đồng. Nhà nào ôm lịch tờ (1 tờ, 5 tờ, 7 tờ, 12 tờ) là lỗ. Đề tài người đẹp, áo dài, nhà cửa, phong cảnh nước ngoài mấy năm trước ăn khách, năm nay phải thay bằng non nước Việt Nam, thắng cảnh Thăng Long, nét đẹp chiếc yếm, tranh dân gian Đông Hồ…nhân sự kiện kỷ niệm 1000 năm Thăng Long sắp tới. Đặc biệt, lịch khỏa thân nghệ thuật (thêm hai chữ nghệ thuật để phân biệt với lịch ‘ở chuồng’ hạ cấp) cũng được phép bán và bán được (chủ yếu cho nam giới độc thân). Lý do phụ nữ không ưa lịch ‘nuy’ cũng dễ hiểu. Thứ nhất nhà thành phố thường hẹp, ăn ngủ, tiếp khách, bán hàng chung một chỗ, không tiện chường ‘của nợ’ trước mắt trẻ con, ông già bà cả. Chưa kể ‘đồ’ của mình với ‘đồ’ của nó y nhau. Đẹp hơn không nói làm gì, nếu xấu hơn, chỉ khiến ‘thằng chả’ ngầm so sánh, chê bai. Bởi vậy tuy biết lịch ‘nuy’ đẹp nhưng phụ nữ không mua, phụ nam có vợ rồi cũng không mua (chỉ ngắm lén lút rồi lén lút thở dài!)

Nhân đề cập vấn nạn in nối bản, anh T bảo đó là một trong những trò bẩn nhất làng lịch. Khốn nỗi, biết bẩn nhưng không ai ‘nỡ’sạch vì lợi nhuận do in nối bản quá lớn. Ví dụ xin giấy phép in 5.000 bản. Hết 5.000 bản đó, có nhu cầu thêm 10.000 bản nữa thì không xin giấy phép tái bản mà in nối luôn. Hình ảnh sử dụng trên lịch, chỉ trả tác quyền lần in đầu (và là lần duy nhất). Những lần in nối bản sau đó (thực chất là in lậu) nhà lịch giả vờ quên, lờ đi, không cho tác giả biết (để khỏi phải thêm trả tiền). Các đơn vị quản lý tuy quá rõ hiện tượng in lậu, in nối, nhưng lực lượng mỏng so với với thị trường lịch rộng lớn như Sài Gòn nên đành ‘một mắt nhắm, một mắt mở’.

Với người tiêu dùng
Thị trường lịch lắm thâm cung bí sử vậy nhưng hầu hết dân Sài Gòn không quan tâm. Với họ, làm sao ra cuốn lịch là chuyện của thiên hạ. Phần họ chỉ lo đầu năm treo lên, cuối năm gỡ xuống, treo cái mới. Lịch bao nhiêu tiền một cuốn, có những loại nào, giá cả đắt rẻ ra sao…đều ‘nô biết’. Nói về sự ‘lạm phát’ lịch, cô Huyền Nga nhăn nhó kêu khổ vì ‘đi dạy, học trò cho vài cuốn. Chồng về hưu, lãnh một cuốn. Con trai mở công ty làm ăn, hơn chục cuốn nữa. Thêm con dâu, cháu gái…Cứ thế nhà thành kho chứa lịch khổng lồ. Đành tuyển một hai cuốn đẹp nhất để treo, còn bao nhiêu đem cho hết’. Chắc nhiều người đã nghĩ và làm như cô Nga nên mới có chuyện nhà anh quét rác nhỏ tí, tuềnh toàng lại chơi một lúc mấy cuốn lịch ‘Ngân hàng Á Châu kính biếu’, ‘Ủy ban Nhân dân quận 7 thân tặng’, phòng trọ anh thợ hồ, chị bán rau, ông xe ôm cũng chưng lịch ‘Khoa Tài chánh, trường Đại học Kinh tế kính tặng’, Bảo hiểm Nhân thọ Prudential kính tặng’, ‘Tiệm vàng Khánh Phương kính biếu’(!)

Không dễ tánh ‘gì cũng chơi’ như thị dân, nông dân vùng sâu vùng xa chỉ ưu tiên lịch nhiều tờ, nhiều màu, in hình người đẹp, có lẽ phát xuất từ cuộc sống quanh năm thui thủi, không có gì giải trí, không tiếp xúc với văn hóa văn minh cao cấp chốn thị thành. Với họ, treo tấm lịch in hình nghệ sĩ cải lương, nội thất sang trọng, các kiểu nữ trang, xe hơi, kỳ hoa dị thảo…là nhất cử tam tứ tiện. Trước hết có cái coi ngày cúng quải, đi đứng, mua bán, sau để trang trí cho đẹp, sau nữa nhằm che bít khe vách hở hang. Nắm được tâm lý ‘nhà quê’này, trong các phiên chợ huyện, chợ xã luôn có các chiếu lịch xôn, bán ba bốn chục ngàn cuốn lịch lớn, sặc sỡ. Người mua, không để ý, hí hửng rước về. Chừng mở ra thấy phân nửa độn giấy trắng hoặc độn lịch năm ngoái…chỉ còn lắc đầu chửi trừ vì kẻ bán thường biến mất tăm sau vài buổi chợ. Những kẻ bán hàng ‘có lương tâm’nọ thường mua bán qua tay vài nấc đại lý- đại lý cấp 1 hưởng giá chiết khấu bằng 50% giá bán một cuốn lịch, sau đó bán lại cho đại lý cấp 2, cấp 2 bán cho cấp 3… tiền lời sau mỗi lần sang tay sẽ thấp dần, bắt buộc người bán lẻ chợ quê phải dùng thủ đoạn xé lịch, độn lịch mới có lời

Khác nông dân Nam Bộ thích lịch nhiều tờ, dân vùng cao Tây Bắc chuộng lịch plastic Trung Quốc, vì nói như một người gốc Lạng Sơn thì ‘nó chỉ có một tờ thôi, nhưng mà to, màu sắc, hình ảnh tuyệt vời hơn ta, lại rẻ, chỉ vài ngàn đồng’. Cũng theo ông này, lịch Việt Nam, nhất là lịch Sài Gòn, ở Lạng Sơn có bán nhưng không cạnh tranh nổi với lịch Trung Quốc. Lịch Trung Quốc dùng xong, lấy luôn làm tranh thờ, tranh treo, thỉnh thoảng phẩy bụi, dăm ba năm trông vẫn như mới… Từ thông tin của ông Lạng Sơn, kẻ viết bài ghi nhận thêm hiện tượng hơi lạ: lịch miền Nam đổ bộ ra Bắc, dân làng lịch trong Nam bay ra Bắc đấu thầu, trúng thầu tấp nập nhưng lịch Bắc không ‘xâm nhập’ nổi thị trường phía Nam, cả lịch lậu Trung quốc cũng không, trong khi dàn máy in ngoài Bắc (như dàn máy in của Cục Bản đồ) ‘chiến đấu’ cực kỳ, giới in lịch miền Nam nằm mơ cũng không sắm nổi.

Gặp một phụ nữ ở bưu điện Tân Bình đang làm thủ tục gửi lịch đi Mỹ, kẻ viết bài nghe chị tâm sự: ‘Bên đó chẳng thiếu thốn gì nhưng tết tây, tết ta, không gửi quà tặng thì kỳ mà gửi bánh mứt, quần áo, vải vóc vừa nặng vừa đắt lại chưa chắc được ưa thích nên chỉ gửi lịch bàn loại có bìa cứng (còn gọi là lịch chữ A) vừa có tình, vừa không sợ đụng hàng, không sợ mấy ông tiểu đường, mấy bà giảm béo chê’. Cuốn lịch để bàn in tranh Đông Hồ trang nhã được chị phụ nữ chọn gửi có giá chưa tới 2 đôla, chính xác là 30.000 đồng/cuốn, nhưng cước đi Mỹ mắc gấp năm lần. Tính nhẩm gửi sáu cuốn lịch bàn hết đứt 50 đôla. Quá mắc! Kêu mắc nhưng số người đứng chờ gửi lịch đi Mỹ, Úc, Canada, Pháp.. vẫn đông, trong số có cả Tr., nhân viên ma két của công ty phát hành lịch F. Thấy anh, kẻ viết bài buớc lại hỏi chuyện. Tr. bảo hơn mười năm ăn cơm làng lịch, mệt nhưng không thấy chán vì qua cuốn lịch nhỏ thấy hết quá trình tiến hoá của con người, từ thuở sơ khai định thời gian bằng bóng nắng, giọt nước, giọt cát, tới bây giờ bằng cuốn lịch giấy, đồng hồ tay, computer, mobile phone hiện đại. Người ta có thể không biết về thị trường lịch và những vui buồn dích dắc của nó nhưng hiệu quả (cả hậu quả) của lịch, công dụng của lịch thì không ai không công nhận. Vì lịch đi với sử thành lịch sử, với sự thành lịch sự, với duyệt thành lịch duyệt, với lãm thành lịch lãm…chi phối mọi hoạt động của con người. Mọi thứ dính tới lịch đều đáng trân quý, có lẽ chỉ trừ một thứ – bóc lịch trong tù (!)[NTLA]

Lời nhạc bài Tìm Nhau của Phạm Duy

source

Viet Tribune

Sài gòn trước Noel


December 18, 2009


NGUYỄN THỊ LAN ANH - Việt Tribune

Từ đầu tháng 12, khi đợt không khí lạnh đầu tiên từ miền Bắc tràn về, những đường phố trung tâm Sài Gòn đã lác đác xuất hiện biểu tượng Noel. Nhưng phải đợi tới khi mặt tiền thương xá Tax chính thức bừng lên sắc mầu lộng lẫy vào giữa tháng 12, mùa Noel mới thực sự bắt đầu.

So với năm trước, các nhà hàng, tiệm buôn, văn phòng, ngân hàng… dọc đường Đồng Khởi, Lê Lợi, Nguyễn Huệ tuy trang hoàng kém hoành tráng hơn nhưng vẫn thu hút khá nhiều sự trầm trồ thích thú của giới trẻ. Gương mặt ai cũng vui tươi rạng rỡ, đặc biệt khi hai đội tuyển bóng đá Việt Nam, cả nam cả nữ, tham dự Seagames 25 tại Lào, đang thắng như chẻ tre, chiếc cúp vàng vô địch hầu như đã nằm trong tầm tay. Tối ngày 14, sau khi xem trận bán kết trên tivi, dân Sài Gòn đổ về khu trung tâm phất cờ, reo hò. Niềm vui Việt Nam thắng đậm Singapore 4-1, vào đá chung kết với Mã Lai ngày 17 tới, cộng thêm niềm vui Noel, càng khiến thành phố bừng bừng, ngây ngất. Chứng kiến sự phấn khích này, nhiều du khách nước ngoài ban đầu ngỡ ngàng, sau cũng chen vào dòng người, hô vang Việt Nam chiến thắng, Noel chiến thắng (!).

Không khí Noel khá tưng bừng ở trước thương xá Tax, trung tâm Sài Gòn. Photo NTLA/Việt Tribune

Thị trường sôi động

So với tuần trước, tuần này những khu vực bán đồ trang hoàng Noel không còn uể oải, thưa thớt. Từ chiều tới tối, quanh nhà thờ Tân Định, nhà thờ Vườn Xoài, đường Hai Bà Trưng tấp nập người đi mua, đi xem. Giá cả không đắt bao nhiêu so với mặt bằng giá chung. Một cây thông cao thước rưỡi, thêm vài bịch trái châu, thiên thần, đèn mầu, cả một chiếc hang đá có đủ lừa, máng cỏ, thánh giá,…chỉ hết bốn trăm ngàn. Khách có thể mua lẻ từng món, có thể mua nguyên cây thông trang hoàng sẵn, thậm chí có thể thuê. Hai thợ đang kết xe Noel bằng dây kim tuyến trước công viên Lê văn Tám cho biết năm nay cũng giống mọi năm, khuynh hướng chung của các quán cà phê, bar rượu, tiệm uốn tóc, khu vui chơi, giải trí,…là thuê trọn gói. Đầu tháng 12 thợ thời vụ, đa số là sinh viên, ‘thợ đụng’ (đụng gì làm nấy) như họ bắt đầu ‘vào chiến dịch’. Mệt nhưng thu nhập có thể tới vài triệu đồng .

Thiếu nữ Sài Gòn tươi đẹp bên cây thông. Photo NTLA/Việt Tribune

tiệm bán quần áo ông già Noel trên đường Hải Thượng Lãn Ông. Photo NTLA/Việt Tribune

thợ đang kết xe ông già Noel. Photo NTLA/Việt Tribune

Một điểm ‘hơi bị lạ’ là trong số khách đi mua đồ trang hoàng Noel, có khá đông người nước ngoài. Chị Mary, vừa lựa mua những vật treo ngộ nghĩnh ở một tiệm góc đường Võ Thị Sáu- Hai Bà Trưng vừa giải thích cho kẻ viết bài ‘mua về, cả nhà xúm lại trang hoàng cây thông, vừa có không khí gia đình lại rẻ được một phần ba so với mua cây làm sẵn’. Đi cùng Mary là bạn chị, cô giáo Ruth, dạy tiếng Anh. Ruth thoăn thoắt chọn những bông tuyết, trái châu đủ mầu đủ cỡ. Khi trả tiền, đôi bạn Mỹ này đã không sử dụng card vì nói như Mary thì ‘dùng tiền mặt dễ kiểm soát việc xài xả láng hơn dùng card’.

Bình luận thêm về khuynh hướng chi tiêu dè sẻn của khách nước ngoài, cô chủ tiệm Chi cho biết, ‘tâm lý người mình, xưa nay thấy Tây vô tiệm là mừng vì nghĩ Tây sộp hơn, dễ dụ, dễ chém hơn thượng đế Việt Nam. Thực tế không phải vậy. Thời buổi khó khăn, tây ta gì vô mua cũng cân nhắc, trả giá. Thậm chí nhiều ông Tây chỉ mua theo ‘tờ sớ’ vợ kê sẵn: 3.000 đồng/ dây kim tuyến dài 1m, 1.000 đồng/ trái châu nhỏ, 5.000 đồng/thiên thần, 180.000 đồng/ cây thông xanh 2m có đế, chở giao tận nhà.

Với các phụ huynh có con nhỏ, không món quà Noel nào dễ làm họ động lòng hơn bộ đồ ông già Noel bán từ đường Hải Thượng Lãn Ông – Chợ Lớn ra tới nhà thờ Đức Bà – Sài Gòn. Những bộ quần áo (hoặc váy áo) ông (bà) già Noel bằng vải nỉ đỏ made in VietNam này đường may không cần kỹ, vải không cần tốt, chỉ cốt rẻ và bắt mắt, có giá từ 25.000 đồng một bộ cho trẻ vài tháng tuổi tới 80.000 đồng một bộ cho trẻ 10 tuổi.

Lứa tuổi teen, trên teen một chút, không thích hóa thân làm ông Noel như trẻ nhỏ, thì đã có các quầy bán thiệp Noel, bán xôn đĩa CD nhạc Noel 5.000 đồng/đĩa, áo gió thời trang 15.000 đồng/áo. Nghe hỏi về chương trình vui Noel, một nhóm nữ sinh nhí nhảnh tạo dáng chụp ảnh trước cây thông giáng sinh chỉ cười. Một nhóm khác cho biết mới thi xong học kỳ 1 căng thẳng, mệt mỏi. Noel sẽ xách balô du lịch bụi vài ngày. Đối với đa số các em, tinh thần đích thực của Noel, thông điệp của Noel…là cái gì đó quá siêu hình, quá xa xôi. Các em quan niệm đơn giản Noel thuần túy là ngày hội, là dịp vui chơi xả hơi kiểu ‘Ai sao mình vậy’.…

Còn một tuần nữa tới Noel, trong các siêu thị, nhà hàng, tiệm bánh ngọt Givral, Brodard, Hỷ Lâm Môn, Đức Phát mức độ tiêu thụ bánh buche Noel và những thực phẩm tươi sống tăng dần. Tuy vậy, giá cả xem ra chưa ‘loạn lạc’ bao nhiêu. Bánh buche tròn, đường kính 2 tấc, Givral vẫn giữ ở mức giá 50.000 đồng. Thịt gà quay sẵn, siêu thị Big C đang khuyến mãi 50.000 đồng/ con. Xoài Hòa Lộc 30.000 đồng/ký. Nho Mỹ không hạt 70.000 đồng, táo Fuji 40.000 đồng…

Vào thời điểm này, Sài Gòn dễ thương, trẻ trung và giá rét cực kỳ (!). Với nền nhiệt độ 20oC -22oC vào ban sáng ban đêm, quả lý tưởng cho tiếng nhạc Jingle Bell vang lên rộn rã, cho những chiếc áo lạnh, khăn quàng khoác hờ làm duyên. Khắp nơi, đâu đâu cũng có thể bắt gặp ánh mắt, nụ cười tươi thắm, cứ như thể sau lưng chưa hề tồn tại thiên tai lũ lụt, nhân tai biên giới hải đảo, ‘ai tai’ lạm phát, thất nghiệp, và phía trước không chực chờ những lo toan bộn bề cuối năm âm lịch.[NTLA]

source

Viet Tribune