Đi ăn cháo Tiều trong Chợ Lớn

JANE | JUNE 8, 2013 4:03 PM

---

Đi ăn cháo Tiều trong Chợ Lớn

Không gian đặc trưng của quán cháo Tiều

Cách ăn của người Hoa cũng rất khác nhau. Nếu như người Quảng Đông chuộng những món chiên xào, hơi nhiều dầu mỡ, người Hẹ trung thành với vị cay nồng trong từng món ăn, thì người Tiều trong Chợ Lớn lại hợp với những món có vị lạt và thanh đạm hơn rất nhiều. Quán cháo Tiều lâu đời trên đường Hồng Bàng này cũng vậy. Anh Tường chia sẻ rằng rằng ông nội mình những ngày còn ở Kiết Dương, Triều Châu đã có nghề bán cháo, khi sang Việt Nam vẫn tiếp tục rồi truyền lại cho cha anh, rồi sau này mấy anh em nối nghiệp.

Cháo Tiều được coi là món của nhà nghèo, bao gồm nồi nước lèo với cải chua hầm, lòng heo, giò heo, thịt mỡ, huyết heo, đậu hũ… để chung và hầm liu riu lửa qua nhiều ngày, ăn chung với cháo trắng nấu lạt, hạt gạo vừa nở bung mà ta hay gọi là cháo hoa (theo cách gọi bằng thổ âm là món “ciae mué” (chè muế), ăn với “kềm xại” (cải chua) và “từ tố (lòng heo) hay còn gọi là “tư khoan xoại”).

Quan trọng nhất là nồi nước lèo cải chua hầm, với phần gia vị phần lớn là các vị thảo dược bí truyền. Đây cũng là bí quyết để hãm vị béo trong phá lấu hay giò heo, tương tự như trong món hủ tiếu hồcũng của người Tiều. Anh Tường cho biết các gia vị này được ông nội mình đúc kết như những bài thuốc, người kế nghiệp cứ theo bí quyết đó mà làm.

Nồi nước lèo hầm cải chua là tinh hoa của cả quán cháo Tiều Phần phá lấu ê hề ăn kèm với cháo trắng hay cơm, nhưng ít béo nhờ được hầm với cải chua

Với món phá lấu, nhiều tài liệu cho rằng món này được hình thành từ những lần cúng kiếng, giỗ chạp của người Tiều. Con heo cúng ăn không hết, để giữ được lâu ngày thì phải đem tẩm ướp sau bỏ vào nồi ăn dần. Nồi nước phá lấu gồm các gia vị như ngũ vị hương, quế chi, bát giác, đại hồi, tiểu hồi cùng một số vị thuốc bắc. Còn phần thịt của heo bất cứ bộ phận nào cũng đều nấu phá lấu được, từ lưỡi, tai heo, ruột heo cho đến bao tử…

Nồi phá lấu có thể để quanh năm suốt tháng, hết nước lại châm vào, rồi cho thêm chút muối là có thể ăn dần trong cả năm. Trước đây quán cháo Tiều nhà anh Tường có rất nhiều món muối của nhà tự làm, nhưng rồi sau này cực quá nên chỉ giữ lại những món đặc sắc nhất.

Món giò heo hầm cũng rất được yêu thích. Giò heo hầm nhừ nhưng phải khéo để không bị nát thịt, chỉ cần dích nhẹ đũa là thịt đã bung ra. Vị đậm đà nhưng rất ít béo nhờ hầm với cải chua có tác dụng rút mỡ, nên ăn không bị ngán.

Món giò heo hầm cải chua ăn chung với đậu hủ

Nếu gõ “Teochew porridge” (cháo Tiều) vào ô tìm kiếm của Google, bạn sẽ nhận được rất nhiều kết quả đến từ Singapore. Ở đây cộng đồng người Tiều vẫn trung thành theo cách nấu cháo “Sua ga Hai”, tức là “núi và biển”. Một tô cháo trắng đúng kiểu người Tiều phải phân ra 2 phần riêng biệt: “núi” là phần gạo nở nằm phía trên, còn “biển” là phần nước phía dưới, nằm tách riêng chứ không trộn lẫn vào nhau.

Điều này cũng tương ứng với câu nói quen thuộc của người Tiều “Kháo sơn thực sơn, kháo hải thực hải” (Ở núi ăn núi, ở biển ăn biển): người sống ven biển chuyên về những món cá hấp, còn người miền núi lại có những bí quyết lưu giữ món ăn lâu ngày mà vẫn ngon.

Một món ăn thú vị mà bạn nên thử qua nếu có dịp vào Chợ Lớn. Để giữ nguyên vẹn hương vị qua ngần ấy năm, hẳn người nấu cũng thật nặng lòng với những sản phẩm do chính mình tạo ra. Cũng có thể xem đó như một phần di sản mà những thế hệ đã “để dành” cho nhau.

Mì ngon 70 năm của Sài Gòn

Xe mì Thiệu Ký trong con hẻm nhỏ 66 Lê Đại Hành

Tôi đã được nghe rất nhiều giai thoại về xe mì Thiệu Ký trong con hẻm 66 Lê Đại Hành này. Nào là danh tiếng của chủ quán, ông Tư Ky, lừng lẫy đến mức con hẻm 66 này được người dân xung quanh gọi là “hẻm Tư Ky”. Rồi bề dày lịch sử 70 năm của quán, trải qua bao nhiêu ngày tháng, biến cố lịch sử vẫn giữ nguyên một hương vị. Về cọng mì bí truyền, ăn cho đến gần hết tô vẫn dai mà không bị nở…

Những người kế nghiệp quán mì Thiệu Ký ngày nay gọi ông Tư Ky là ông ngoại. Những năm 30 của thế kỷ trước, ông Tư Ky đã chọn Việt Nam làm quê hương thứ hai của mình với nghiệp mưu sinh là gánh mì nhỏ bán quanh khúc giao lộ Thuận Kiều, Trần Quý, Hòa Hảo (quận 11 ngày nay). Rồi gánh mì chuyển lên thành xe mì đẩy đi bán xung quanh khu vực có đông người Hoa sinh sống. Đến sau năm 1975 thì xe Thiệu Ký mới chính thức yên vị trong con hẻm nhỏ 66 Lê Đại Hành này.

Tô mì khô dầu hào “chính hiệu” Tư Ky

Hành trình sản sinh cọng mì và hủ tiếu của người Hoa là một chủ đề khá khá vị. Nếu như cọng hủ tiếu dai trong hủ tiếu Nam Vanglà một biến thể thú vị từ những người Mẫn Nam (Phúc Kiến) trong giai đoạn di cư về phía những nước Đông Nam Á, với bột gạo là nguyên liệu chính. Do không có nguyên liệu làm mì, họ đã dùng nguyên liệu tại chỗ là gạo để chế sợi thay cho mì (từ đầu thế kỷ trước 3 nước Đông Dương đã là một vựa gạo khổng lồ với sản lượng xuất khẩu lên đến 1.5 triệu tấn hàng năm).

Tuy cọng hủ tiếu được sản sinh ở những nước Đông Dương xưa (có thể từ thế kỷ 17 đến 18), thì sợi mì vẫn tồn tại song song trong cộng đồng Hoa kiều. Và tất nhiên mỗi quán mì đều có bí quyết chế biến sợi mì, xem như bản sắc của mình. Với quán Thiệu Ký cũng vậy. Đã 70 năm qua, các thành viên trong gia đình ông Tư Ky vẫn giữ nguyên thói quen làm sợi mì riêng cho quán mình. Một quy trình khép kính từ 2h chiều kéo dài đến 5-6h tối. Sợi mì được làm theo một bí quyết chuyên biệt: bột mì trộn cùng trứng vịt và nước tro tàu, ủ một thời gian rồi mới mang đi cán và cắt sợi.

Sủi cảo ở đây khá chất lượng, to và đầy đặn nhân tôm

Cũng nhờ vậy mà món chủ lực ở Thiệu Ký – mì khô dầu hào – ngon một cách khó tả. Sợi mì dai, giòn một cách tự nhiên, và đặc biệt không bao giờ bị nở cho dù bạn ăn thật chậm. Vị mì ngon hòa với một chút dầu hào và tốp mỡ, nêm thêm một chút giấm đỏ (vị chua mà người Việt thường chọn chanh để thay thế), gắp chung một đũa với miếng xá xíu mới là trọn vẹn một tô mì “chính hiệu” Tư Ky.

Bên cạnh món mì bí quyền qua bao nhiêu năm tháng, ở Thiệu Ký còn nhiều món ngon khác như hủ tiếu thập cẩm, bò kho, hoành thánh và sủi cảo. Sủi cảo ở đây khá chất lượng, to và đầy đặn nhân tôm chứ không nhỏ để đáp ứng về mặt số lượng như các quán khác. Hủ tiếu thập cẩm ăn với lòng, sườn heo cũng là món nên thử.

Thời khắc đẹp nhất đế ăn ở Thiệu Ký có lẽ nằm trong khoảng từ 9 đến 10 giờ. Khi đó trời Sài Gòn vừa dịu nắng sáng, con hẻm nhỏ 66 Lê Đại Hành cũng đã vãn bớt thực khách… Để tôi được cảm nhận trọn vẹn hương vị của thời gian, của những đam mê được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Như là một đặc ân dành cho người Sài Gòn vậy.

Tân Nhân

Mì Thiệu Ký
Hẻm 66 Lê Đại Hành, phường 07, quận 11
Mở cửa: 7h sáng đến 1h khuya
Giá bán: Mì khô dầu hào (28.000đ), sủi cảo (32.000đ/tô)

Hành trình thú vị của một phiên bản hủ tiếu Nam Vang

Phiên bản hủ tiếu khô óng ánh màu nước chan

Tự nhận món ăn mình phục vụ là “nguyên bản” luôn là một chủ đề gây nhiều tranh cãi, đặc biệt là với dòng hủ tiếu tương đối phổ biến trong đời sống ẩm thực Sài Gòn như hủ tiếu Nam Vang. Tuy nhiên những dữ kiện của phiên bản hủ tiếu Nam Vang – Ty Lum đã gợi mở rất nhiều điều lý thú về món ngon này.

Hủ tiếu Nam Vang khi du nhập vào Việt Nam đã bị lai tạp ít nhiều. Nếu như tô hủ tiếu nguyên bản chỉ có thịt heo bằm và xắt miếng, ăn kèm với xà lách và giá sống (cùng một chút đường) thì khi phiêu bạt theo làn sóng người Tiều gốc Việt về Sài Gòn, hủ tiếu Nam Vang đã thay đổi khá nhiều về hình thức. Nếu như phần nhân bổ sung thêm gan, tim, tôm, trứng cút… thì phần rau ăn kèm cũng phong phú hơn với rau cần, tần ô và hẹ. Tuy khác biệt là vậy nhưng chung quy hủ tiếu Nam Vang khi du nhập vào Sài Gòn có phần ngon hơn cũng như phù hợp với khẩu vị địa phương, nên có lẽ cũng không ai thắc mắc về những thay đổi này.

Theo như đầu bếp Ty Lum thì món hủ tiếu đầu tiên ra đời vào khoảng năm 1920 tại Bết-Chan, một thị trấn nhỏ cách thủ đô Nam Vang 19km do một gia đình người Tiều từ Trung Hoa sang lập nghiệp sáng chế ra. Rồi sau đó chuyển về WEN – Thành vua (một liên doanh Pháp – Hoa) và mở thêm một quán mới đặt tên là La Pagode tại thủ đô Phnompenh.

Ty Lum vốn là con của một gia đình Việt kiều ở Nam Vang (cách gọi khác của thủ đô Phnompenh). Sau khi học hết trung học, ông theo học nấu ăn tại một trường lớn chuyên về ngành này và may mắn gặp được một ông thầy người Hoa chỉ cho bài “hủ tiếu”. Khi ra trường Ty Lum đứng bếp cho nhà hàng La Pagode trứ danh được 2 năm thì được thu dụng vào Hoàng cung, và trong đó món điểm tâm hủ tiếu Nam Vang được chính Ty Lum phục vụ.

Tô hủ tiếu Ty Lum có thêm chả cá, tôm, tim, gan và trứng cút

Khi hồi hương, Ty Lum sinh sống bằng nghề buôn quạt máy, rồi sau đó ra Nha Trang mở lò sấy mực khô cung cấp cho các nhà hàng. Cũng nhờ đi khắp nơi nên ông phát hiện Sài Gòn còn thiếu một quán hủ tiếu Nam Vang “đạt chuẩn”, tức là tuy có thay đổi cho phù hợp với khẩu vị địa phương nhưng vẫn phải giữ được chất lượng nguyên thủy của món hủ tiếu này. Nước súp phải rất trong, ngọt nhờ vào xương hầm chứ không phải bột ngọt.

Khi mở tiệm hủ tiếu đầu tiên tại ngã tư Nguyễn Trãi – Huỳnh Mẫn Đạt (quận 05), Ty Lum đã cải tiến thêm phần nhân với miếng chả cá, tim, gan cũng như trứng cút. Thú vị nhất là cọng hủ tiếu được đặt riêng của quán, ăn dai, mịn mà không bị chua. Rồi đến phần tỏi phi thơm lừng chan trên bề mặt tô hủ tiếu, nhất là ở phiên bản khô. Khi trộn đều tất cả lên rồi nêm nếm với chanh, ớt và tỏi chua mới thấy hết vị ngon của món ăn này. Đặc biệt phần nước súp được giữ lại như nguyên bản với vị ngọt đậm mà thanh.

Đã đến Phnompenh và thử qua món hủ tiếu nơi đây, tôi vẫn thấy không đâu ăn hủ tiếu Nam Vang ngon như… Sài Gòn. Có lẽ từ những “can thiệp” thú vị của các đầu bếp tài hoa tụ hội từ tứ phương đã mang lại nét độc đáo cho món hủ tiếu Nam Vang ngay tại Sài Gòn, hình thành nên một xu hướng thưởng thức hết sức đặc biệt của món ngon này.

Tân Nhân

Hủ tiếu Nam Vang – Ty LumCN1: 93 Huỳnh Mẫn Đạt, phường 07, quận 05
CN2: 60 Thành Thái, phường 12, quận 10
CN3: 315 Lê Văn Sỹ, phường 01, quận Tân Bình
CN4: 504 Cách Mạng Tháng 08, phường 11, quận 03
Mở cửa: sáng từ 6h đến 12h30, chiều từ 4h đến 10h30
Giá: Tô thường (45.000đ), tô lớn (55.000đ)

Hủ tiếu Cả Cần: Một phần di sản Sài Gòn

Tô hủ tiếu có tuổi đời hơn 40 năm

Người Sài Gòn hầu như ai cũng biết đến thương hiệu hủ tiếu và bánh bao “Cả Cần” nằm ở góc tiểu đảo ngay ngã tư Nguyễn Tri Phương – Hùng Vương này (phía trước công viên Văn Lang và khá gần với bùng binh Ngã Sáu). Cũng có nhiều người thắc mắc sao cái quán đề bảng “hủ tiếu Cả Cần” có phần cũ kỹ, xập xệ đó lúc nào cũng đông khách, nhất là từ giấc trưa đến tối khuya. Nhưng nếu biết được lịch sử thú vị cũng như những câu chuyện xung quanh nó, có thể bạn cũng sẽ rất ngạc nhiên.

Đầu tiên là cái tên trứ danh “Cả Cần”. Chủ của thương hiệu hủ tiếu này là ông Trần Phấn Thắng (nay đã mất). Theo lời tâm sự của ông khi còn sống, thì “Cần” là tên của một người bạn thân chẳng may mất sớm. Chữ “Cả” được ghép thêm vào vì ông thích những chữ có cùng phụ âm theo kiểu “Tin-Tình-Tiền-Tù-Tội”. Và cũng từ cái tên “Cả Cần” đó mà ông rất tâm đắc với câu quảng cáo toàn chữ “c” của quán: ”Có Cả Cần Cần Chi Có Cả”.

Vợ chồng ông Cả Cần xuất thân từ công chức chế độ cũ. Bà là người gốc Bến Tre và nấu ăn rất ngon, còn ông thì khiếu ăn nói khéo léo và tài giao thiệp rộng rãi. Từ sự kết hợp trên họ đã quyết định từ bỏ công việc hiện tại và mở quán hủ tiếu và bánh bao Mỹ Tho. Cái tên “Cả Cần” được ông chọn cho quán đầu tiên nằm ở ngã tư Công Lý (Nguyễn Văn Trổi bây giờ) – Trương Quốc Dung. Năm 1969, khi mở quán thứ hai thì ông Thắng mời bà Năm Sa Đéc (nghệ sĩ cải lương nổi tiếng một thời, vợ của học giả Vương Hồng Sển) đứng tên hộ như một cách mượn danh người nổi tiếng để quảng cáo. Cách làm này rất hiệu quả khi những người hâm mộ cải lương và bà Năm Sa Đéc kéo đến nườm nượp để vừa thưởng thức món ăn ngon cũng như chiêm ngưỡng thần tượng của mình bằng xương bằng thịt.

Sự kết hợp này cũng làm nảy sinh nhiều đồn đoán: ông Cả Cần gốc Sa Đéc chư không phải Mỹ Tho, hoặc bà Năm Sa Đéc có quan hệ với ông Cả Cần, hoặc bà Năm có phần hùn trong quán… Thậm chí còn có nguồn thông tin cho rằng thương hiệu “Cả Cần” do bà Năm tạo dựng ra, và ông Thắng đã hợp thức hóa thương hiệu này trước qua các văn bản pháp luật để chính thức sở hữu nó. Tuy nhiên, thông tin chính xác nhất vẫn là bà Năm chỉ là người đứng tên như một hình thức khuyếch trương thương hiệu. Tiếp theo đó có một vụ thưa kiện giữa quán và chính quyền về việc giải tỏa mặt bằng mà cuối cùng là ông Thắng đã thắng kiện. Bà Năm Sa Đéc sau đó đã rút tên ra. Quán được đổi tên thành”Mỹ Tiên”, là tên cô con gái lớn của ông Thắng.

Sau năm 1975 gia đình ông Thắng định cư ở Montreal, Canada và mở một số nhà hàng mang thương hiệu “ONG CA CAN” khá thành công. Rồi những năm 90 mở cửa, ông cùng gia đình về lại Việt Nam tìm kiếm cơ hội làm ăn. Quán hủ tiếu nức danh ngày xưa nay đã xuống cấp và mất dần khách. Gia đình ông thương lượng lại mặt bằng, để rồi ngày nay quán có đến 2 chủ: bữa sáng do người quản lý cũ bán, từ chiều đến tối là của gia đình ông. Khách đến đây sẽ thấy dòng chữ Việt – Anh trên tờ menu: “Sáng và chiều khác nhau” (Morning and afternoon different) như một cách làm rõ về những khác nhau trong chất lượng tô hủ tiếu, cũng như khẳng định buổi chiều mới là chính hiệu hủ tiếu và bánh bao Cả Cần.

Tô hủ tiếu khô với nước sốt chua ngọt độc đáo

Tô hủ tiếu Cả Cần theo nấu trường phái hủ tiếu Mỹ Tho, món ăn được “Việt hóa” từ hủ tiếu của người Tiều (Triều Châu). Chủ các tiệm hủ tiếu Mỹ Tho thường là người Việt gốc Hoa, tuy nhiên chủ các lò sản xuất bánh hủ tiếu lại thường là người Việt chính gốc. Bánh hủ tiếu Mỹ Tho là loại bánh khô được chế biến từ các loại gạo thơm địa phương như Nàng Thơm, Nàng Út hoặc thậm chí là loại cao cấp như Nàng Thơm Chợ Đào. Ngày nay có 2 trung tâm sản xuất bánh hủ tiếu khô nổi tiếng: một ở Mỹ Tho và một ở Gò Công, sản xuất hầu hết hủ tiếu khô cung cấp cho cả nước. Nhờ vậy mà sợi hủ tiếu Mỹ Tho có mùi thơm của gạo, trụng với nước sôi thì mềm nhưng không bở, nhai thì nghe dai dai nên gọi là hủ tiếu dai, ăn không có mùi chua.

Cách thưởng thức món hủ tiếu Cả Cần cũng theo 2 cách là khô và nước. Để thấy hết cái đặc biệt của tô hủ tiếu này tôi nghĩ bạn nên gọi một tô khô. Cái khác biệt và độc đáo của món khô so với nước là ẩn dưới lớp thịt bằm, sườn non, xá xíu và con tôm luộc kia là một loại nước sốt chua ngọt rất đặc biệt. Chính vị chua ngọt này hòa với vị mặn của lớp tôm khô cháy tỏi phía trên tạo nên hương vị đậm đà của tô hủ tiếu khô. Nêm thêm một chút chanh, ngắt thêm vài cọng giá sống, rau cần, hòa lẫn với bánh hủ tiếu mới thấy hết cái ngon của tô hủ tiếu Cả Cần trứ danh qua bao thập kỷ này.

Hủ tiếu Cả Cần ngày nay có cải biên thêm một chút, ngoài các thành phần sườn non, thịt bằm, xá xíu, tôm còn có thêm chả cây và dồi chiên (như trong món cháo lòng). Phiên bản đặc biệt này được bán với giá 67,000 hẳn sẽ làm bạn hơi bất ngờ. Tuy nhiên với thành phần đặc biệt và đa dạng như vậy, cũng đáng để thử qua.

Ngoài ra còn có món bánh bao đã làm nức lòng bao thế hệ khách hàng. Bạn sẽ sửng sốt thêm một lần nữa khi biết một cái bánh bao đặc biệt có giá đến 32.000đ (nhân tôm, thịt, trứng muối và nấm đông cô). Bánh được hấp trên một bếp lớn với kỹ thuật bí truyền, tạo ra độ thơm ngon mà hiếm quán nào sánh bằng. Rất nhiều thực khách khi ăn hủ tiếu xong còn gọi một cái bánh bao đặc biệt ăn thêm, vì như vậy mới trọn vẹn một lần đến ăn ở Cả Cần.

Hơn 40 năm trôi qua cùng với bao biến cố và sự kiện, tô hủ tiếu cùng cái bánh bao vẫn giữ đúng hương vị từng làm mê đắm bao thế hệ người Sài Gòn. Sẽ không quá lời nếu cho rằng hủ tiếu Cả Cần là một phần của di sản ẩm thực Sài Gòn.

Tân Nhân

Hủ tiếu Cả Cần110 Hùng Vương, phường 09, quận 05
(ngay ngã tư Nguyễn Tri Phương – Hùng Vương)
Mở cửa: Ca sáng (6h đến 12h), ca chiều (12h đến 2h sáng)
Giá: Hủ tiếu – tô nhỏ (45.000đ), tô lớn (67.000đ); bánh bao đăc biệt (32.000đ/)

source
Tre Dep Online

Tà Áo Trắng

Hoàng Nhã

Tà Áo Trắng


... Nhớ ngày nao áo trắng
Trên nắng mai thướt tha
Ửng hồng đôi gò má
Khi anh nhìn người ta

Trưa nào anh lại đón
Đưa ra ngoài công viên
Nắng trưa chạm vào nón
Che trước ngực làm duyên

Buổi chiều anh đưa về
Muốn đường dài thêm ghê
Mắc cỡ em chẳng nói
Đường dốc cũng gồ ghề

Mẹ chẳng cho đi tối
Chúng mình ngồi trước nhà
Trăng tình soi ngập lối
Quỳnh đêm ấy nở hoa

Em vẫn áo dài trắng
Trăng đêm vẫn chiếu hòa
Quỳnh hương vẫn nở hoa
Còn anh sao lại vắng?




Được bạn: ND đưa lên
vào ngày: 14 tháng 12 năm 2011
source
Việt NamThư QuánSee More

Sài Gòn và ‘hàng ngoại’ ngày nay

Sài Gòn và ‘hàng ngoại’ ngày nay Sunday, September 26, 2010

Sài Gòn Cô Nương/Người Việt Hệ thống siêu thị Metro đã làm ăn ở Việt Nam, trong đó hầu hết là hàng ngoại. (Hình: Hoàng Ðình Nam/Getty Images) “Hàng ngoại” là cách gọi các loại hàng ngoại quốc vào VN bằng con đường nhập cảng chính thức đi qua hàng rào quan thuế, hoặc lậu thuế bằng cách luồn lách qua biên giới, qua hàng xách tay... Nhiều nhất là hàng tiêu dùng, hàng kim khí điện máy, thực phẩm đóng gói, vải vóc quần áo,... chiếm lĩnh hầu hết thị trường VN. Gần đây, nổi bật ô tô, xe gắn máy, điện thoại iPhone,... ồ ạt tràn vào VN. Nhiều nhãn hiệu cao cấp nước ngoài về quần áo, mỹ phẩm, đồng hồ... cũng xuất hiện nhan nhản khắp nơi. Hàng xa xỉ giá cao vọt hẳn nên rất ít người với tới như: Ðồ chơi trẻ em giá từ vài trăm ngàn đến bạc triệu, quần jean hơn một triệu... nằm ở siêu thị sang trọng dành cho số ít người giàu nơi mà ngay cả dạo chơi, “hóng mát,” người nghèo cũng không dám bước chân vào. Vừa túi tiền hơn là hàng Thái lan, Ðài loan, Indonesia... Những xứ láng giềng này không những cung cấp hàng hóa giá thấp mà còn rất phong phú đủ mọi thứ không thiếu thứ gì. Nhiều nhất từ Ðông Nam Á do vị trí láng giềng gần gũi, không tốn nhiều thời gian, công sức vận chuyển là hàng Mã Lai, Singapore, Hongkong... Hàng Thái Lan, Trung Quốc có mặt ở Tịnh Biên (An Giang), hàng Trung Quốc tung hoành độc chiếm chợ Tân Thanh (Lạng Sơn), hàng Thái, Lào, Trung Quốc ở cửa khẩu Mộc Bài (Tây Ninh)... Tuy nhiên điểm mặt khắp nơi bán sỉ, bán lẻ thấy ngay áp đảo là hàng Trung Quốc. Vì sát kề một bên nên hàng Trung Quốc dễ dàng vào Việt Nam đâu có cần phải làm thủ tục xuất nhập khẩu. Cứ đường bộ mà đi. Chợ biên giới được chính thức lập ra. Bên cạnh đó, đoàn quân cửu vạn hàng ngày kìn kìn thồ, vác theo mọi ngõ ngách lối mòn, cắt rừng, băng núi chuyên chở hàng lậu hàng trăm tấn mỗi ngày. Hàng Trung Quốc trước kia gọi là Trung Cộng tức hàng Tàu không thiếu thứ gì. Ðồ chơi của con nít trừ hàng cao cấp Lego, búp bê Barbie... dành cho số ít khá giả và hàng VN là vài món đồ chơi bằng gỗ, bằng nhựa đơn điệu, màu sắc xám xịt không thể nào trụ nổi với cơn bão táp đồ chơi Trung Quốc. Từ cửa tiệm lớn đến tấm bạt dã chiến trải dưới đất ở mọi ngôi chợ chồm hổm đều bán hàng Tàu: từ hàng kim khí điện máy: TV, đầu máy cassette, bàn ủi, radio... đến hàng gia dụng: bộ ly tách, chén đũa, đèn pin... cho tới... hạ cám: dép, guốc, tất vớ, tăm xỉa răng... thảy đều hàng Trung Quốc. Cứ đi ra ngoài đường nhìn quanh chẳng có món hàng nào bày ra trước mắt mà không dán nhãn “Made in China.” Hình thức hàng ngoại lại rất hấp dẫn: vừa nhẹ, vừa đẹp, vừa xinh, vừa gọn... Ngoài đường hầu như không còn thấy ai mặc quần áo vá. Bà hàng cá “lên” áo hai dây đính hột đá, ông vé số áo pull Cá sấu, cô bồi bàn quần xệ... nếu không phải quần áo cũ SIDA vài ngàn một chiếc thì đều là hàng Trung Quốc. Bộ đầm xòe màu mè kết ren đính hột dành đi đám giá hơn trăm ngàn, áo gió trời lạnh nhún bèo xinh xắn chỉ ba chục ngàn... cũng là hàng Tàu. Hàng Tàu rẻ không thể tưởng tượng được. Với dân số một tỷ ba, giá nhân công thấp và tính cần cù nhạy bén kinh doanh. Nhiều người Việt không sản xuất trong nước mà sang Trung Quốc đặt hàng. Số lượng ít mấy họ cũng làm, mẫu mã thay đổi mấy cũng chịu và giá nào cũng ừ... Chủng loại hàng hóa phong phú, giá rẻ mạt, rẻ còn hơn cho nhưng đúng là “tiền nào của nấy,” chất lượng hàng Tàu luôn bị mang tiếng. Chị Linh đi du lịch phía Bắc. Tận dụng cơ hội đến khu chợ biên giới nổi tiếng bán hàng rẻ. Bà bạn dặn dò kỹ lưỡng: “Chị không biết coi máy móc chớ mua TV, cát-sét làm chi, bây giờ đang mùa mưa, cứ mang về mấy chục cây dù đi mưa với một rổ điện thoại di động nhét dưới thùng xe, đâu có sợ choán chỗ. Mấy thứ đó thông dụng ai cũng cần, lúc nào cũng hút hàng, coi như mình gỡ tiền tàu xe du lịch...” Các loại “hàng Tàu” nhập lậu với giá rẻ mạt. (Hình: H.A/Người Việt) Ghé chợ biên giới Tân Thanh. Chị Linh thấy người ta mua sắm như điên mà hoa cả mắt. USB dung lượng 2G bốn chục ngàn đồng, dù mười lăm ngàn một cây. Bà bạn quân sư thật chí lý, kẹt là chị không có máu buôn bán nên cứ ngắm nghía hết hàng này đến hàng khác rồi... thôi. Về tới Sài Gòn mới hú hồn vì USB thì câm điếc, còn dù long gọng vứt thùng rác nguyên bó. Riêng mền bông Trung Quốc giá trăm ngàn một chiếc, về tới Hà nội giá đã tăng trăm ba, hí hửng dùng được hai tuần thì mền bung chỉ, toạc vải, bông rơi lả tả vứt đi thật tiếc người ta bỏ bao nhiêu công để làm nên những món hàng dối gạt như vậy. Ðúng là Trung Quốc chuyên sản xuất những loại hàng đẹp mã nhưng chất lượng không phải chỉ xấu mà còn nguy hại cho sức khỏe: Xe gắn máy gãy cổ, đũa gỗ gây ung thư, dép cao su đi trong nhà khiến lở loét da, đồ chơi trẻ có nồng độ chì cao, vải gây dị ứng da, cả giày cao cấp do Trung Quốc làm nhái giày Ý cũng có thể gây bệnh ung thư phổi... Cuối năm ngoái, hơn hai chục giáo viên và học sinh ở Thanh Hóa bị ngộ độc hóa chất trong đồ chơi “hạt nở” của Trung Quốc. Dị ứng, viêm da là những ca thường gặp ở bệnh viện Da Liễu và Nhi Ðồng từ hàng hóa Trung Quốc. Thức ăn “Made in China” cũng đặc biệt: Lẩu Tàu một gói nhỏ sáu ngàn đồng nấu được cả nồi nước dùng, vừa ngọt như hầm nhừ mấy ký xương vừa hít hà thơm điếc mũi nên không phải chỉ các bà nội trợ mua về nấu nướng, mà cả hàng quán từ vỉa hè cho chí tiệm ăn nhà hàng lớn đều mua về dùng, giá sỉ còn rẻ dữ dội hơn; Sudan là chất nhuộm công nghiệp được chứng minh gây ung thư cho chuột và thỏ được dùng trong son môi, trong tương ớt, bột ớt, trong thức ăn gia cầm khiến trứng có màu đỏ thắm tuyệt đẹp; trái cây cam quýt lê táo “trường sinh” bày bàn thờ hương nến, thời tiết nắng oi nóng nực cả tháng trời vẫn đẹp mơn mởn, bổ ra ăn vẫn giòn ngon, chừng hai tháng... trở lên mới hỏng bên trong nhưng bên ngoài đúng là “bất tử,” màu sắc không hề suy suyển. Hoành thánh là món ăn đặc sản của người Hoa cũng có thuốc trừ sâu trong đó, kem đánh răng chứa chất diethylene glycol (DEG) cao gấp năm mươi lần hàm lượng an toàn cho phép đã gây tử vong người ... Bà Hà xách giỏ ra chợ cẩn thận hỏi cà rốt củ nào trồng ở Ðà Lạt, củ nào xuất xứ Trung Quốc. Người bán trả lời dễ ợt nhìn là biết liền, củ cà rốt sạch sẽ, mập mạp, hồng hào đẹp như trong phim hoạt họa đích thị hàng Trung Quốc; còn củ nào quắt queo, đầy mắt, đầy rễ, đất đỏ dơ bám đầy mình là hàng Ðà Lạt. Cho nên ai chọn củ cà rốt èo uột mới là người... sành ăn! Riêng trứng nhìn bằng mắt chịu thua, quả nào nhìn cũng giống nhau. Nếu thích “chưng” vẫn dùng hàng Trung Quốc. Anh Tài giáo viên thương thằng con sáu tuổi dữ lắm bấm bụng mua một chiếc máy bay điều khiển tự động giá một trăm ngàn. Giá đó khá cao nên máy bay nhìn đẹp lắm, màu trắng bạc, từng chi tiết tỉ mỉ đẹp không chê vào đâu được. Chỉ có điều vừa cất cánh lên đúng nửa thước thì rớt phịch xuống, văng bánh xe nằm thẳng cẳng dưới đất. Sau lần cất cánh duy nhất đó, chiếc máy bay chui thẳng vào nằm luôn trong hangar là chiếc tủ búp phê kê ngoài phòng khách. Bởi “mất uy tín” quá nên hàng Trung Quốc phải nhái các nhãn hiệu khác. Ông Ất xem quảng cáo trong TV máy hút bụi Tây Ban Nha khuyến mãi với giá cực rẻ, được dịp ít tiền dùng món đồ xa xỉ nên ông bèn điện thoại đặt mua ngay. Nhân viên giao hàng đến nhà gặp hôm cúp điện. Theo đúng tinh thần “vọng ngoại” miễn hàng của Tây, không phải hàng ta đương nhiên là thứ tốt nên ông trả tiền ngay, khỏi chờ thử. Nào ngờ, tối đến có điện, thì máy đứng ỳ ra chẳng thèm hắt hơi lấy một tiếng. Cả nhà săm soi tìm mãi mới lòi ra hàng chữ “Made in China” ở góc kẹt chiếc máy. Ðiện thoại hỏi thì được hãng trả lời hàng Tây Ban Nha nhưng sản xuất bên Tàu. Ngoài ra đồ chơi Trung Quốc dán nhãn Singapore, xe gắn máy Tàu nhái hàng Nhật, nào là: Waver, Dreamer, Hongda... Mới nhác qua tưởng Wave, Dream, Honda... Người đi loại xe này nâng xe như nâng trứng, hứng như hứng hoa, chạy nhẹ nhàng, tránh dằn xóc, vì đã từng nhiều trường hợp sứt càng gãy gọng gây tai nạn, thương tật. Giá xe chỉ bằng một phần ba xe chính hãng, không đủ tiền mua xe thật thì người ta đành đi chiếc xe nhái cho nó... đỡ ghiền vậy. Trước kia, trẻ con bú sữa đặc có đường nếu con nhà nghèo hoặc Dielac trung bình hay Guigoz nếu nhà khá khá. Khoảng chục năm lại đây, đời sống thị dân khá lên, lại có chính sách mỗi nhà chỉ có một đến hai con nên dân có tiền thi nhau đi mua sữa ngoại để chứng tỏ đẳng cấp. Sữa càng đắt càng tốt, trẻ càng thông minh. Sữa nhiều tiền tới đâu, trẻ thông minh tới đó! Bây giờ nhiều hãng sữa tha hồ lựa chọn. Rồi sữa F. 1 dành cho bé từ 6 tháng đến 8 tháng, F. 2 cho bé từ 8 đến 10 tháng, F. 3 từ 10 đến 12 tháng... Rồi cạnh tranh nhau nhau hàng sữa này có thêm chất DHA, ARA làm cho trẻ thông minh, học giỏi, chất Prebiotic giúp tăng cường hệ tiêu hóa, chất Palatinose làm cho bé học hỏi không ngừng, Omega 3, Omega 6 cho trẻ năng động... Sữa vẫn uống thường ngày vẫn tưởng là xuất xứ từ các nước chuyên nuôi bò sữa như Úc, Hà Lan, Ðan Mạch... tới bây giờ mới té ngửa là lắm khi sữa Úc nhập từ... Bắc Kinh. Giờ thì vụ sữa Trung Quốc gây sạn thận mới tá hỏa. Sữa của họ bị phát hiện nhiễm melamine, một loại hóa chất vốn chỉ dùng cho việc sản xuất chất dẻo và phân bón. Sữa Trung Quốc vào được lãnh thổ VN mới bắt đầu biến hóa. Thời buổi này bao bì là chuyện nhỏ nên ruột là sữa Trung Quốc đâu có ai biết, còn hộp thì muốn sao được vậy. Các kho chứa đầy bao sữa bột Trung Quốc chiết ra hộp thiếc dán nhãn. Người tiêu dùng chuộng Made in... nào thì người bán dán nhãn Made in ... đó. Toàn là Made in New Zealand, Made in Australia, Made in Holland... Nhiều kho chứa bột sữa Tàu có date tháng 9, 2008 giờ này còn ở trong kho, đến lúc ra thị trường bán lẻ thì chắc chuyển lên thành date tháng 9, 2010 !!! Hàng ngoại là vậy nhưng hàng hóa VN chẳng thèm nhúc nhích chớp lấy thời cơ. Khó đổ tại cho tâm lý sính hàng ngoại của người dân khi hàng nội kém về chủng loại, số lượng lẫn chất lượng. Cho nên chất lượng kém cỏi mấy hàng ngoại vẫn bình chân như vại và hàng Việt Nam khoanh tay nhìn... source NGUOI-VIET Online

Nhớ thương Khánh Hội

Saturday, July 24, 2010

Nguyễn Ðạt Trước 30 tháng 4, 1975, người ta thường gọi quận 4 là Khánh Hội. Và nói tới Khánh Hội là nói tới bến cảng Nhà Rồng, nhà thờ Xóm Chiếu cùng bà con xứ đạo miền Bắc di cư, những kênh rạch bến đò, đặc biệt là giới lao động nghèo “tay làm hàm nhai” cơ cực vất vả, hãng sản xuất thuốc lá Bastos lâu đời... Bến cảng Nhà Rồng. (Hình: Nguyễn Ðạt) Chúng tôi có một thời tuổi trẻ cư ngụ ở Khánh Hội, để bây giờ, những dịp qua quận 4, lòng dạt dào thương cảm một vùng “cố quận.” Bến cảng Nhà Rồng được lập nên từ khoảng giữa thế kỷ 19, thời Pháp thuộc, do một công ty vận tải đường biển của Pháp xây dựng. Nằm bên sông Sài Gòn, tại khu vực cầu Khánh Hội - thời trước có lúc mang tên là cầu Trình Minh Thế, bến cảng Nhà Rồng lúc đó là thương cảng lớn của Sài Gòn. Gọi là Nhà Rồng, tòa nhà có nơi ở của Tổng quản lý công ty và chỗ bán vé tàu, vì trên nóc tòa nhà này có gắn hai con rồng bằng đất nung tráng men xanh ở hai bên. Giữa nóc nhà là hình phù hiệu của công ty: đầu ngựa và chiếc mỏ neo. Nhà thờ Xóm Chiếu. (Hình: Nguyễn Ðạt) Có người cho rằng, Nhà Rồng có nghĩa là Gia Long, người Pháp đặt như vậy cho tòa nhà trụ sở bến cảng, để nhớ tới quan hệ của vua Gia Long với nước Pháp. Nhà Rồng, sau biến cố 30 tháng 4, 1975 hiển nhiên (...) để trở thành “Bảo tàng Hồ Chí Minh,” còn gọi là “Nhà lưu niệm bác Hồ,” do (...) từ nơi này lên tàu ra đi tìm đường cứu nước. Như vậy Nhà Rồng mặc nhiên đã tách khỏi bến cảng 35 năm nay, trụ sở cảng Nhà Rồng hiện nay đặt ở khu nhà khác của bến cảng, lấy tên là “Cảng Sài Gòn/Cảng Nhà Rồng Khánh Hội.” Cảng Sài Gòn - Cảng Nhà Rồng Khánh Hội trải dài theo nhánh sông, song song với con đường Trình Minh Thế cũ, nay là đường Nguyễn Tất Thành. Cuối đường Nguyễn Tất Thành, bên này cầu Tân Thuận bắc sang Tân Thuận-Nhà Bè, phía bên phải, đường Tôn Thất Thuyết, cuối cùng của vùng đất Khánh Hội, là một con đường dài dặc, chạy song song một nhánh sông Sài Gòn, với những kho bãi thuở trước còn lưu giữ nhiều dấu vết xưa. Ði trên đường Nguyễn Tất Thành dọc bến cảng, bùi ngùi nhìn ngó cơ sở của công ty Ðường Khánh Hội, tòa nhà cũ kỹ, xuống cấp, có vẻ bỏ hoang, chúng tôi không biết hiện nay còn hoạt động hay đã chuyển tới chỗ nào khác. Hãng thuốc lá Bastos lập nên từ thời Pháp thuộc, trên đường Bến Vân Ðồn, con đường địa đầu của Khánh Hội, đã di dời nơi khác từ vài năm nay, cơ sở cũ vẫn bỏ không. Rẽ phía bên phải, vào đường Xóm Chiếu. Góc đường Xóm Chiếu-Nguyễn Tất Thành là ngôi trường Nguyễn Trãi, một trong những trường trung học công lập danh tiếng của Sài Gòn thuở trước. Chợt nhớ những vị giáo sư khả kính của trường Nguyễn Trãi ngày ấy, nay người thì mất, người ở phương xa tít mù. Người bạn đi cùng, hỏi tôi: “Bạn có còn nhớ, nhà văn Tạ Quang Khôi từng dạy Việt Văn ở đây?” Tôi gật đầu, bùi ngùi, biết ông định cư ở Mỹ, hiện ông sống như thế nào thì tôi chẳng biết. Chắc hẳn có lúc, cơn gió xứ người cũng hiu hắt se lòng, ông và các thầy dạy khác ngùi nhớ nơi chốn mình hàng ngày đứng trên bục giảng, trước những mái đầu xanh cặm cụi... Nhà thờ Xóm Chiếu tọa lạc vững bền từ năm 1826, trong khuôn viên có diện tích 3 héc-ta, ngôi nhà thờ nhìn ra con đường Xóm Chiếu nhỏ hẹp. Người bạn đi cùng vốn là kiến trúc sư, cho tôi biết ngôi nhà thờ có đỉnh cao 30 mét, diện tích xây dựng 500 m2 này được xây dựng rất đặc biệt, là sự kết hợp giữa hai phong cách kiến trúc Pháp và Nhật Bản. Năm ghi trên tấm biển trước nhà thờ: 1856, là năm thành lập Giáo Xứ Xóm Chiếu, sau khi ngôi nhà thờ đã xây dựng được 30 năm. Chúng tôi đi thăm chợ Xóm Chiếu, một ngôi chợ lâu đời của Khánh Hội, không khỏi buồn lòng vì hiện nay ngôi chợ bị khuất lấp. Ði trên đường Hoàng Diệu, đường phố chính của Khánh Hội, không thể nhìn ra, ngỡ ngôi chợ đã mất tích. Chợ Xóm Chiếu vẫn ở chỗ cũ, ngôi chợ mở ra chung quanh nay bị bó rọ trong tòa nhà lồng chợ, bưng bít như nhà tù. Phía trước mặt chợ Xóm Chiếu là đường Hoàng Diệu, đường phố duy nhất lớn rộng của Khánh Hội xưa, nay tòa cao ốc to cao ngất trời, trụ sở của Ngân Hàng Ðầu Tư Phát Triển Việt Nam, che khuất hoàn toàn. Chúng tôi có nhiều kỷ niệm ở con phố này, những lần rủ bạn đi đóng giày “à la mode” đúng điệu ở tiệm giày Gia - Hoàng Diệu, những tối nói chuyện say sưa về văn chương và nghệ thuật thứ 7 với “chàng đạo diễn điện ảnh tương lai” Ðặng Trần Thức, trước thời gian anh du học ngành điện ảnh ở nước ngoài... Tiệm giày Gia ở Khánh Hội, tiệm Trinh' shoes ở Tân Ðịnh, là hai địa chỉ tin cậy, uy tín hàng đầu của giới thanh niên sành điệu Sài Gòn. Sau 30 tháng 4, 1975, hai tiệm giày lừng danh Sài Gòn biến mất. Sau này ở đường Hoàng Diệu có tiệm giày Khánh Hội, cũng là an ủi nỗi niềm hoài xưa. Chợ Xóm Chiếu. (Hình: Nguyễn Ðạt) Như nói ở trên, đường Hoàng Diệu là con đường rộng rãi duy nhất thuở trước, nay thì quận 4 có thêm con đường mang tên Khánh Hội, khang trang lớn rộng không kém đường Hoàng Diệu. Thay đổi lớn nhất của Khánh Hội, như câu thơ Tú Xương “Sông kia rày đã lên đồng,” nhiều khu vực sình lầy, ao vũng, kênh rạch,... đã được san lấp để xây dựng nhà cửa đường sá, như khu vực đường Nguyễn Khoái hoang vu xưa, nay trở thành đường phố chỉnh tề. Ðường Ðỗ Thành Nhân, sau này đổi tên là đường Ðoàn Văn Bơ, do bị trận hỏa hoạn lớn, thiêu rụi trọn khu nhà ổ chuột, nay đỡ nhếch nhác với những dãy nhà chung cư cao tầng. Ðường Tôn Ðản, cũng chật chội nhỏ hẹp như đường Ðoàn Văn Bơ, nhưng là một con đường dài dặc, vắt ngang giữa lòng Khánh Hội, nhắc nhở chúng tôi nhiều kỷ niệm. Cũng như ngày trước, sự nhộn nhịp của sinh hoạt dân cư ở đường Tôn Ðản toát lên sức sống mạnh mẽ của người dân lao động. Ðặc biệt thuở trước, đường Tôn Ðản là nơi sản xuất những khung sườn (chassis) để căng “toile” vẽ tranh, chúng tôi thường rủ những người bạn họa sĩ sang đây đặt làm. Bất cứ thanh niên nào ở đâu tới, không phải là dân quận 4 - Khánh Hội, có bộ dạng đặc biệt, bảnh chọe, luôn bị các chàng du đãng Tôn Ðản “hỏi thăm sức khỏe,” thách thức đập lộn tay đôi. Trường Nguyễn Trãi. (Hình: Nguyễn Ðạt) Chúng tôi quen thân với Ðiềm Khắc Kim, cư ngụ ở đường Tôn Ðản, một “tướng cướp cô đơn” rất gan dạ, chuyên cướp ngân hàng, ngụy tạo một băng nhóm nhưng sự thật chỉ có một mình Ðiềm Khắc Kim. Cũng vì quen thân Ðiềm Khắc Kim, những người bạn họa sĩ (với bộ dạng nghệ sĩ rất “bắt mắt” các chàng du đãng Tôn Ðản) đi cùng chúng tôi sang Khánh Hội đóng “chassis” không bị “hỏi thăm sức khỏe.” Sau này, trong (...), du đãng Tôn Ðản không thể xuất hiện và tồn tại, vì (...) không cho phép thanh thiếu niên, những “con cháu bác Hồ,” mơ làm người hùng miền Viễn Tây Hoa Kỳ, hảo hán Lương Sơn Bạc Trung Quốc... Chỉ xuất hiện và tồn tại những băng nhóm xã hội đen như Năm Cam, chính Năm Cam và gia đình anh ta cũng cư ngụ ở đường Tôn Ðản. Khánh Hội còn nổi tiếng với nước mắm Liên Thành, hãng sản xuất nước mắm lâu đời nhất tại Sài Gòn, với thứ nước chấm có hương vị thơm ngon đặc sắc, không thua kém nước mắm Phan Thiết hoặc nước mắm Phú Quốc, nay vẫn được đông đảo khách hàng chiếu cố. Lần nào cũng vậy, có việc hoặc sang chơi bên quận 4, chúng tôi không ngăn được nỗi niềm hoài cảm, thương nhớ một thời Khánh Hội. Với chúng tôi, là giấc mơ điện ảnh của người bạn đạo diễn phim “Hè Muộn” đã hình thành tại đây, là bài thơ thuở ban đầu, “Căn nhà miệt Khánh Hội,” cảm nhận từ đây: “...Mái nhà thì đen buồn, tiếng động thì da diết/Con kênh thì nước dâng, ếch nhái kêu la...” Nỗi buồn, nỗi thảng thốt như Tú Xương: “Ðêm nghe tiếng ếch bên tai/Giật mình còn tưởng tiếng ai gọi đò.” source NGUOI-VIET Online

Mưa Sài Gòn, mưa eo xèo trên những phận nghèo

Wednesday, July 07, 2010

Văn Lang/Người Việt Sài Gòn mới vào đầu mùa mưa, cho nên càng phải... lạy trời mưa. Vì hạn hán khắp nơi, lúa ngoài Bắc, ngoài Trung chết hàng loạt, Sài Gòn cúp điện luân phiên, có tuần cúp tới ba bữa. Nóng le lưỡi, ban đêm tiếng hò reo cổ vũ “Uôn-Cấp” rền trong các quán cà-phê, ban ngày tiếng máy phát điện mini nổ đinh tai nhức óc... Ðường phố Sài Gòn trong cơn mưa đêm tháng 6. (Hình: Văn Lang/Người Việt) Nhưng, nếu trời mưa thì điệp khúc ngập đường, ngập xá sẽ lại lập lại, theo dự báo thì năm nay mùa mưa Sài Gòn có khả năng ngập nặng, do hệ thống cống thoát nước đang xây dựng mấy năm nay chưa nối “liên thông” với nhau, nhất là đoạn tại các ngã tư, chính quyền chỉ thị các nhà thầu phải có biện pháp khắc phục khẩn cấp khi mùa mưa về. Nhưng các nhà thầu chỉ lên tiếng hứa là sẽ cố gắng, tức là, “tà tà tới đâu hay tới đó,” vì không có biện pháp chế tài nên chỉ thị suông, chẳng ma nào sợ. Hệ quả, chỉ mới có mấy cơn mưa tháng 6, đường phố đã ngập lụt như... dòng sông. Cơn mưa như trút nước trưa - chiều ngày 1 tháng 7 làm Sài Gòn ngập nặng, đến nỗi sân bay Tân Sơn Nhất phải tự ngắt nguồn điện gần nửa tiếng đồng hồ để kiểm tra sợ nước tràn vào làm hỏng hệ thống điện. Một số bờ bao tuyến Thủ Ðức bị vỡ, nước tràn vô nhà dân, tái diễn cảnh dân loi ngoi, lóp ngóp vừa “be bờ” trước cửa nhà vừa loay hoay tát nước, y như cảnh chống lụt... năm Thìn. Mưa đem nước cho ruộng đồng, cho thủy điện, mưa cũng làm cho người ta chạy tán loạn mùa World Cup, vì mấy quán nhậu vỉa hè, mấy quán cà-phê bình dân đem TV ra ngoài trời phục vụ dân ghiền đá banh coi cho mát. Mưa ào xuống, xúm nhau chạy, la chí chóe... Mưa, khắc sâu thêm nỗi buồn cho những người chiến bại. Ðêm Hàn Quốc là bại tướng dưới tay Argentina với tỉ số 1-4, Sài Gòn mưa như trút nước. Mưa làm não nùng những cổ động viên Hàn Quốc xa quê hương, mưa làm tan tác thêm những hy vọng nhen nhóm trong lòng những cổ động viên Châu Á, mưa rơi trên nỗi buồn Nhật Bản, khi những chiến binh Samurai chỉ đành vẫy tay chào World Cup trong loạt sút luân lưu 11 mét với Paraguay. Mưa, mưa, mưa... Mưa rơi trên khu tứ giác Eden, với những người Sài Gòn xưa, mưa đã mất thêm một hoài niệm nữa... Ðời-Mưa-Gió, những Tuyết, những Loan mắt nhung, những Trà Hoa Nữ, những thân phận Thúy Kiều bèo giạt môi trôi, đêm đêm đứng vỉa hè Sài Gòn chào đón khách làng chơi. Mưa đã cuốn người đi theo những chân sút mùa World Cup, mưa chỉ làm nhạt nhòa thêm phận phấn son. Mưa, đêm về, người mỗi lúc một lưa thưa và trời ơi, chỉ toàn mấy cha thua cá độ... Chỉ một cơn mưa nhỏ đầu tháng 6 là đường Phạm Thế Hiển, phường 5, quận 8, nước đã đóng thành ao. (Hình: Văn Lang/Người Việt) Tháng 6 mưa, cũng là mùa hoa phượng nở, mùa của thi ca và cũng là mùa... thi cử. Năm nay, nhân vật trung tâm của mùa hè này không chỉ là mưa, là World Cup mà còn là mùa thi cao đẳng và đại học. Hàng triệu lượt thí sinh từ các tỉnh kéo về các thành phố, mà Sài Gòn là nơi sĩ tử cả nước tề tựu đông đảo hơn cả. Ðã bước qua thế kỷ 21, con người đã tính chuyện đặt chân lên sao Hỏa mà Việt Nam vẫn cứ tới hẹn lại lên tái diễn cảnh lều chõng đi thi chẳng khác gì chuyện vang bóng một thời như ngày xưa Nguyễn Tuân miêu tả. Ðể rồi từ những kiểu học hành chạy đua theo thành tích, mỗi năm báo cáo hàng ngàn ông tiến sĩ giấy ra đời, mỉa mai có ông tốt nghiệp tiến sĩ ở nước ngoài mà không hề biết một câu ngoại ngữ. Mưa cứ rơi, dù có rơi dầm dề cũng không xóa nhòa được nỗi nhục của những kẻ háo danh, hám lợi. Còn với những kẻ học thật, thi thật thì đôi khi đường không trơn mà lại té vì đạp nhằm vỏ chuối, vậy mới có lời than: “Thi không ăn ớt thế mà... cay!” Mưa thương cho người sĩ tử nghèo co ro nơi phồn hoa đô hội. Mưa thương bà mẹ già tựa cửa ngóng tin con. Ðến hẹn lại lên, Tháng Sáu dù không lạy trời mưa, trời vẫn mưa, như người tình chung thủy, như chuyện tình ngưu lang-chức nữ, không cần phải ô thước bắc cầu mưa cũng về cùng chốn nhân gian. Mưa không như ngày xưa, mưa không trong veo như giọt nước mắt em tôi ngày con đò đưa em sang ngang. Mưa từ ải Nam Quan tới tận mũi Cà Mau, mưa đâu đâu cũng một màu ô nhiễm, mưa như trong câu hát đồng dao: Lạy trời mưa xuống Lấy nước tôi uống Lấy ruộng tôi cày... Ruộng tôi rày đã lên đô thị, em tôi thôi đồng áng lên thị thành tiếp khách Ðài Loan. Dòng kênh xanh nay đã hóa dòng kênh đen, mưa như những hạt cườm bảy màu, những cơn mưa a-xít làm nhuộm đỏ mái tranh nghèo, làm thủng những mái tôn nát, mưa eo xèo trên những phận nghèo, nửa đêm trở mình nghe tiếng mưa đau... source Nguoi Viet Online

Hoa Tết Sài Gòn

Cập nhật lúc 4:45:34 AM - 24/04/2010

Kinh Nhiêu Lộc.

Bài và ảnh: Trần Công Nhung

Hoa là biểu tượng của hạnh phúc tươi vui an bình. Trong lễ lạc hiếu hỷ mà thiếu hoa thì chẳng còn gì ý nghĩa. Với người Việt Nam, ngày đầu năm ai cũng có hoa để chào mừng vận hội mới, một năm thăng tiến, phát đạt và thành công. Thế nên phải am hiểu từng loại hoa, phải phân biệt vẻ đẹp của hoa, hiểu rõ ý nghĩa lời hoa, mua hoa ngày Tết quả thật không đơn giản.

Thông lệ mỗi năm, sau ngày đưa ông Táo về trời, là chợ Tết lên khung, mặt hàng nổi bật là hoa và bánh mứt. Theo truyền thống, Mai là hoa của Tết, một cành mai vàng 5 cánh dù nhỏ nhắn đơn sơ nhưng cắm bình thích hợp, bày đúng chỗ, vẫn sang trọng và ý nghĩa. Chậu cúc vàng vạm vỡ chỉ để thêm rạng rỡ cảnh nhà, để trang trí trước cửa, không sánh được với Mai. Miền Bắc, hoa Tết là Đào, Đào thắm, Đào phai, Đào hạp xứ lạnh, làng Đào Nhật Tân nổi tiếng từ xưa, nay phải dời đi nơi khác cho cao ốc mọc. Dân Hà Nội ai cũng tiếc than, nhưng xã hội đã đổi thay, quốc hồn quốc túy bị phai dần, phải ngậm ngùi chấp nhận.

Hoa kiểng trung tâm Sài Gòn

Dân miền Nam trồng nhiều loại hoa quả cho ngày Tết: Mai, Cúc, Mãn Đình Hồng, Thược Dược, Quất, Đào Tiên, Cẩm Chướng, Hồng, Huệ...Đi chợ Tết có nghĩa là đi xem hoa, mua hoa. Năm nay tôi dành mấy ngày cận Tết chụp ảnh “Hoa Tết Sài Gòn”.

Nói “Hoa Tết Sài Gòn”, thực ra hoa từ các huyện ngoại thành nhập về, hoa miền Tây chở lên, hoa tràn đầy các công viên, hoa la liệt bên bờ kinh...và nhiều nẻo phố. Một bạn ảnh trẻ chở tôi từ khu Miếu Nổi qua xa lộ Đông Tây, con đường vắng xe, rộng thênh thang chạy theo con kinh Nhiêu Lộc ra tận Bình Chánh. Đây là một trong những con kinh đen, hôi hám, nhà ổ chuột hai bên bờ đã trăm năm qua, cũng là yếu tố làm ô nhiễm môi trường.

Hoa kiểng nằm ụ

Kinh Nhiêu Lộc như mạch máu chính quanh co qua “cơ thể” Sài Gòn, đang được ngoại quốc đầu tư chỉnh trang “nâng cấp”. Tôi hình dung một ngày nào đó, dòng kinh đen sẽ trở nên trong xanh như dòng sông Seine chảy qua kinh thành Paris, lúc ấy Sài Gòn mới đẹp và duyên dáng làm sao! Đó chỉ là ước mơ, từ ước mơ đến sự thực phải thông qua con người, con người Việt Nam trong thời đại mới hôm nay ra sao, rõ ràng ai cũng thấy...vậy thì mơ ước vẫn còn dài.

Qua đến địa phận quận 6, đã có nhiều ghe hoa-kiểng, những chiếc ghe lớn dài như toa tàu mắc cạn phía bờ kinh bên kia. Nước ròng, lòng kinh phơi bùn, ghe nằm nghếch mũi chịu trận. Người bạn trẻ cho hay: “Mọi năm hoa miền Tây đổ đầy lên xa lộ bên này, năm nay có lệnh cấm”. Đã 27 Tết, chỉ còn 3 ngày, hoa kiểng lại phải đưa về vườn hay sao. Công lao vốn liếng một năm đành để úa tàn! Nhiều người cho rằng ở Việt Nam, đời sống rất thoải mái, làm việc, ăn chơi, di chuyển, tự do tùy tiện, tuy nhiên vẫn có luật để khi cần thì “chuyên chính”. Luật lệ Việt Nam vốn đa dạng lại khi ẩn khi hiện, cho nên dễ khó, khó dễ, chẳng biết đâu mà lần.

Hoa kiểng dọc bờ sông.

Tôi chọn một vài góc nói lên sự tắc nghẽn của nghề lái hoa trên sông. Dáng dấp và nỗi niềm của ghe là chính, nhất là đôi mắt ghe thao láo nhìn trân trân người qua lại. Ghe miền Nam mắt khác hẳn mắt ghe miền Trung, miền Bắc hình như ghe không có mắt. Mắt ghe trong Nam, to tròn ngây thơ và hiền, trái với miền Trung mắt ghe dài có đuôi và “thâm hơn”. Tôi từ tốn rà máy tìm một hai ảnh, tuy không hoa lá cành nhưng cũng đẹp, đẹp theo đời lao động, đẹp trong nỗi khốn khó của con người. Về nghệ thuật, không nhất thiết chỉ có màu sắc son phấn mới đẹp. Một nụ cười ngây thơ của con trẻ, cái nhìn đăm chiêu của một lão bà, cũng nói lên được điều gì đó trong khoảnh khắc mong manh của cuộc sống, điều quan trọng là người cầm máy thấy hay không. Tôi thích đi tìm đường nét dung dị đời thường. Tất nhiên sự kiêu sa rực rỡ vẫn có vẻ đẹp riêng, vẫn đáng được tôn vinh.

Qua bờ kinh bên kia, Hoa trải dài trên lề đường dọc theo kinh, khách lơ thơ, thiếu cái không khí tấp nập háo hức của chợ hoa ngày Tết. Hoa bờ kinh là hoa bình dân, tuy cũng đủ sắc màu mà nhỏ bé khiêm nhường, giá cả hẳn là hợp với túi tiền con nhà lao động. Tuy hình ảnh hoa không có gì đặc sắc, song lại gặp nhiều cảnh đời thường thuộc loại “quí hiếm” đối với người sống phương xa, với người quen nếp sống “đóng hộp”, một đời sống sạch sẽ trong veo, ngăn nắp trật tự mà người cầm máy đã quá biết. Đứng trên cầu qua con lạch rẽ từ kinh lớn, tôi thấy có nhiều chị đàn bà đang khom người bươi móc tìm “chất sống” giữa một núi rác cạnh chân cầu. “Sống nhờ rác, chết vì rác”, có người đã nói thế. Nhìn xuống con lạch nước đen bóng thành tấm gương phản chiếu hình ảnh im ắng của những chiếc ghe hoa ế khách, cảnh buồn hiu chẳng Tết tí nào.

Tôi bảo Dũng: “Thôi chạy về chợ Bến Thành và đường Nguyễn Huệ”. Đối diện chợ Bến Thành, công viên 29/3 (1) là một làng hoa tập trung toàn hạng “cao thủ võ lâm”. Ngoài màu sắc tươi thắm rực rỡ còn dáng thế kiểu cọ, xem rất thích, chụp ảnh thấy mê. Đây đúng là chợ hoa, khách khá đông. Giá cả từ vài chục ngàn đến vài trăm triệu. Tôi đang chăm chú chụp mấy bông hoa Hướng Dương vàng rực, có ông khách đến hỏi: “Hoa đỏ kia là hoa gì hả ông”. Ông khách có vẻ “Việt kiều”, ông mang chiếc máy Nikon Cooplix nhỏ trước ngực, - “Hoa Mãn Đình Hồng”. – “Tên hay nhỉ, có phải hoa này bên Tàu”? – “Tôi không rõ, nhưng tên thì đúng là Tàu”.

Hoa kiểng ngày Tết cả ba miền đều có Tắc, những chậu tắc quả vàng óng phủ kín cây, biểu tượng của một năm sung túc thịnh vượng. Theo tôi, Tắc Hà Nội sai quả, đầy đặn, bề thế hơn Tắc Sài Gòn. Cái nổi bật của Sài Gòn là hoa Mai. Ngay trong công viên 29/3, Mai chiếm nhiều chỗ hơn hết, những chậu mai nhỏ vừa để bàn, loại mai kiểng này khá công phu, tuy cây nhỏ mà đầy hoa, cành nhánh uốn thế rất đẹp. Tôi không rõ nhà vườn làm cách nào, có lẽ là chiết cành, nhưng cành chiết y như một cây thực thụ. Nếu ương hạt thì làm sao mỗi mùa Tết có hàng ngàn chậu cung cấp đi khắp tỉnh thành trong nước.

Miền Nam những năm sau 75, xuất hiện nhiều giống Mai vàng, ngoài giống Mai cổ truyền 5 cánh, còn Mai 8 cánh , 16, 32 cánh gọi là Cúc Mai. Những loại Mai nhiều cánh, theo tôi chỉ lạ mắt, còn Mai 5 cánh mới đúng nghĩ, đẹp và quí phái hơn. Một khu trưng bày toàn những chậu Mai kiểng lớn phải hai người khiêng, gốc mai to như gốc mít, mỗi cây mỗi thế, công phu uốn nắn cũng phải hàng chục năm. Loại Mai này giá cả không phải để cho giới trung lưu, phải là “đại gia” mới kham nổi, vài trăm triệu trở lên. Người bán cho biết Mai từ vườn kiểng Sáu Mai quận 12, vườn có cả ngàn gốc Mai ghép. Nhưng anh cũng than thở: “Xem thì nhiều mà chẳng thấy ai mua”. Chuyện dễ hiểu, 99% dân kiếm từng đồng, làm sao có bạc triệu mua hoa!

Người mình đến nay vẫn không thay đổi cách cách chơi hoa kiểng, vẫn chậu men, chậu đắp sành sứ màu mè hoa mắt, đã hao tốn lại làm giảm đi nét đẹp của cây. Đặc biệt hoa Tết năm nay có những Rồng, Lân kết trái màu vàng rực. Thoạt nhìn tôi cứ tưởng trái nhựa, hỏi người bán mới biết quả Đào Tiên, từa tựa quả mận (roi). Giá Lân 5 triệu một cặp, Rồng 8 triệu một cặp. Chơi ba ngày Tết mất chục triệu cũng không mấy người. Vừa lúc có hai nhà sư đắp y vàng đến ngắm, tôi chụp mấy tấm, nhà sư mỉm cười như thầm bảo “cứ tự nhiên”. Tôi đến đảnh lễ, sư cô cho biết đây là Sư Ấn Độ đến thăm Việt Nam để tổ chức một tour du lịch qua Ấn. Ngày trước cô tu học bên Ấn, nay đưa vị sư đi xem chợ Tết.

Chuẩn bị đường hoa Nguyễn Huệ.

Rảo hết một vòng khu chợ hoa, tôi đi bộ xuống đường Lê Lợi và Nguyễn Huệ, hai con đường chính, trang trí qui mô để đón Tết Canh Dần. Đường Lê Lợi kết toàn lồng đèn trái ấu vàng, lớn nhỏ từng dây dài trên cây cao thòng xuống, làm cho đại lộ sáng hẳn lên. Đại lộ Nguyễn Huệ thì công nhân đang đổ đất làm đồi cỏ, đang đóng giàn trang trí hoa, có vẻ đồ sộ lắm. Tết năm nay, Nguyễn Huệ là đường hoa tiêu biểu của Sài Gòn cho bà con dạo chơi. Công trình đang thực hiện, ngổn ngang lôïn xộn, nên nhân viên gác không cho chụp ảnh, dù vậy tôi cũng bấm một hai tấm. Điều bất ổn là công trình mang tính “văn hóa nghệ thuật” tính cổ kính, mà không khí đời sống thì trái ngược: Hỗn độn, tất bật, ồn ào và ô nhiễm. Nhưng chẳng có vấn đề gì, ai cũng bịt mặt đua nhau chạy, mọi người cùng một cung cách, nên chẳng ai cho đó là điều khác thường. Dọc theo vỉa hè ngoài khu thương xá Tax được trang trí màu sắc hoa lá sinh động, hấp dẫn khách qua đường. Đã có người đưa các em bé đến mượn phông chụp ảnh.

Đời sống ra sao không biết, nhưng chuẩn bị ăn Tết như vậy quả là qui mô tốn kém. Khách ngoại quốc sẽ khó hiểu được lòng hâm mộ lễ hội cổ truyền của dân Việt. Tuy nhiên mặt hình thức tôi thấy mô phỏng cung cách của người Hoa hơi nhiều. Cứ nhìn những lồng đèn đỏ và màu sắc cảnh trí thì y chang. Đã có ý kiến cho là Việt Nam, nên bỏ Tết âm lịch, ăn Tết dương lịch như Nhật và các nước trong khu vực. Nếu xét thấy có lợi cho đời sống và thể hiện được nét văn hóa độc lập thì tại sao không!

Trần Công Nhung

02-2010

(1). Nhà ga xe lửa trước kia. Lối đặt tên đường, công viên, kinh lạch...nhà nước XHCNVN hay dùng những con số “lịch sử” khó hiểu, khó nhớ. Không như các nước phương Tây dùng số học thứ tự (1st ,2nd ,3rd )

Sách đã in: Quê Hương Qua Ống Kính tập 1 đến tập 10, Buồn Vui Nghề Chơi Cây Kiểng, Mùa Nước Lũ (Truyện), Về Nhiếp Ảnh, Thăng Trầm (chuyện buồn vui một đời người), sách dày trên 200 trang, có 8 phụ bản ảnh màu và cả trăm ảnh đen trắng.Từ nay đến hết ngày 31- 5- 2010 độc giả mua nguyên bộ (10 cuốn) chỉ trả 50% (110$+5$ cước phí).

Liên lạc: Tran Cong Nhung P.O.Box 254 Lawndale, CA. 90260 email:trancongnhung@yahoo.com Website: www.ltcn.net
source
Vien Dong Daily